| | Piątek, 18.05.2012 r. | Imieniny: Feliksa i Aleksandry | | | POLSKIE TAJEMNICE:Bolesław Zapomniany-król, którego nie było | | Andrzej Zaranek 2011-01-05 | |  Historia i jej muza Clio kojarzy mi się nieodmiennie z damą podejrzanej konduity. Kocham historię, pasjonuję się nią od niemal półwiecza i... pogardzam nią głęboko. Nie tyle być może samą historią co ludźmi, którzy ją opisują lub interpretują. Może to zbyt surowy osąd, a może nie? Historia tworzenia historii zdaje się wskazywać, że jest to osąd wyważony!
Historia była od zawsze kobietą lekkich obyczajów. Wynajmował ją i niewolił każdy kto tego chciał, pod warunkiem, że było go na to stać. W tym sensie była dziwką możnych, którzy akurat sprawowali władzę.
Jak świat światem kupowano więc Historię, płacąc śmierdzącymi mocno pieniędzmi. A skoro płacono, to też robiono z nią wszystko, na co kupującym przyszła ochota. Niszczono dokumenty, mordowano świadków Historii, zmieniano głowy posągom bohaterów, retuszowano archiwalne zdjęcia. Historię pisano wciąż i wciąż od nowa. I nigdy nie miało znaczenia czy Historia była gwałcona i poniewierana. Pan płacił, więc dziwka dawała. Takie są zasady gry.
Znawców historii polskiego średniowiecza intrygował i intryguje po dziś dzień krótki, bo zaledwie pięcioletni okres po śmierci Mieszka II, a przed wstąpieniem na tronKazimierza Odnowiciela. Mieszko II zmarł w 1034 r., a w 1039 r. do Polski wkroczyłjego syn Kazimierz Karol, o przydomku Odnowiciel, by z niemiecką pomocą odzyskać dziedzictwo.
Najsłynniejsi kronikarze: Gall Anonim, Wincenty Kadłubek, Jan Długosz, a także sławnihistorycy: Joachim Lelewel i Adam Naruszewicz nie zamieścili w swoich dziełach żadnych informacji o tym, by ktokolwiek w Polsce panował w ciągu wspomnianych pięciu lat. Czy możliwe jest, żeby młode polskie państwo mogło się przez pięć lat obyć bez centralnej władzy? Trudno to sobie wyobrazić. Tym bardziej, że o władcy, który w latach 1034-1039 panował wspominają źródła zagraniczne. Jego postać występuje w wielu źródłach obcych, m.in.w niemieckiej „Kronice z Braunweiler”, w „Kronice Czechów” Kosmasa iw „Kronice węgierskiej Chartiritusa Biskupa”.
Równieżkilka polskich źródeł zawiera informacje o tajemniczym władcy. W rocznikach „Kapituły Krakowskiej” pod datą 1038 r. umieszczonozapis dotyczący zgonu króla Bolesława.
Przypomnijmy, że Chrobry zmarł w1025 r., a Śmiały ponad pół wieku później. Roczniki „Kapituły Krakowskiej” muszą wspominaćo ich nieobecnym w polskiej historiografii imienniku.
Pośrednio jego istnienie potwierdza także „Rocznikmałopolski”, w którym Bolesław Krzywousty nazwany jest BolesławemIV, oraz zniszczony w XIX w. „Kodeks tyniecki”, w którym Bolesława Śmiałego obdarzono cyfrą III. Skoro Chrobremu przyznano rzymskąjedynkę, a Śmiałemu i Krzywoustemu trójkę i czwórkę, wniosekjest oczywisty: był między nimi jeszcze jeden Bolesław.WPolsce po raz pierwszy wspomniano o Bolesławie II w „Kronice Wielkopolskiej”,napisanej w XIII w. przez biskupa poznańskiego Boguchwała II,przeredagowanej później przez biskupa Janka z Czarnkowa. „Gdy zmarł w roku Pańskim 1033 (mowa oMieszku II – S.L.), nastąpił po nim pierworodny syn jego Bolesław.Skoro ten został ukoronowany na króla, wyrządził swej matcewiele zniewag. Matka jego pochodząca ze znakomitego rodu, zabrawszysyna swego Kazimierza, wróciła do ziemi ojczystej w Saksonii,do Brunszwiku, i umieściwszy tam syna dla nauki miała wstąpićdo jakiegoś klasztoru. Bolesław zaś z powodu srogości i potwornościwystępków, zbrodni okrutnych i nieludzkich, których się dopuszczał,źle skończył swe życie, i choć odznaczony został koronąkrólewską, nie policzony został nawet w liczbie królów i książątpolskich dla wielkiej nieprawości swojej. Po śmierci jego wielkiezaburzenia i wojny domowe wszczęły się w królestwie”. Wincenty z Kielczy w połowie XIII w. napisał: „Zostało po nim (MieszkuII) dwóch synów, starszy Bolesław i małoletni Kazimierz. ... Nie panowałdługo, ale nagromadził tyle zbrodni, że śród nich stracił życie”.
Informacje zawarte w „Kronice Wielkopolskiej” zostały po licznych przeróbkach, powtórzone w późniejszych „Rocznikach Mazowieckich” i „Rocznikach Świętokrzyskich”,jednak w obu tych dziełach imię Bolesław, nie wiadomo czemu,zmieniono na Włodzisław. Znamienne jest także zdanie zamieszczone w „Tabula regnum Poloniae” z końca XIV w. „Jedenwaleczny król wymazany został z rzędu panujących”.
Co wiemy i czego możemy się domyślać o osobie tajemniczego władcy? Nosił imię Bolesław. Był najprawdopodobniej pierworodnym synem Mieszka II i Rychezy, wnuczki cesarza Ottona II, starszym bratem Kazimierza Karola i Włodzisława. niewykluczone,że jego matką była poprzednia żona króla lub jedna z jegonałożnic. Urodził się w 1014 r. lub 1015 r., zmarł zapewne krótko przed najazdem na Polskę czeskiego Brzetysławaw 1039 r.
WXIX w. dla wielu historyków fakt istnienia Bolesława II był bezsporny.Pisali o nim w swoich książkach Szajnocha, Lewicki, Smolka, Wojciechowski.
TadeuszWojciechowski poświęcił Bolesławowi utwor „O Kazimierzu Mnichu”. Rozprawił się tu z wieloma argumentem sceptyków podających w wątpliwość istnienie Bolesława. Podał również dowody, bądź przesłanki dowodów na istnienie Bolesława. Zfaktu, iż Kazimierz Odnowiciel oraz jego brat Włodzisław zostali oddaniprzez ojca do klasztoru, Wojciechowski wysnuł wniosek, iż niepodobnaprzyjąć, aby panujący uczynił zakonnikami swoich jedynych synów. Musiał zatem mieć jeszcze innego potomka, dla którego przeznaczyłkrólewską koronę, a tym przyszłym królem miał być BolesławII.
Jakie były przyczyny, dlaktórych Bolesław II zniknął z kart historii, a w zasadzie został z nich wykreślony? Za co odebrano królowi Bolesławowi miejsce w naszej historii?Wiele wskazuje, że Bolesław bezpardonowo zaatakował Kościół, zagrażając jego istnieniu.
Wprowadzone za Mieszka I chrześcijaństwo przeżywało przez kilkadziesiąt lat ciężkie chwile. Bunty zwolenników starychplemiennych bogów wybuchały w różnych częściach państwa. Po śmierci Mieszka II doszło w Polsce do powszechnej rebelii przeciwko Kościołowi. Tak opisuje te wydarzenia niemiecka kronika „Roczniki z Hildesheim”: „Chrześcijaństwotamże (w Polsce) przez jego (Mieszka II) poprzedników dobrzezaczęte, a przez niego bardziej umocnione, żałośnie upadło”.
Towłaśnie wtedy doszło do owych wielkich zaburzeń i wojen domowych,o których wspomina „Kronika Wielkopolska”. „Znęcano się nad księżmi, zabijając ich różnymi sposobami. Jednych przebijano nożamilub dzidami, innym podrzynano gardła, jeszcze innych kamienowali,jakby jakieś ofiary”.
Walczącyo władzę Bolesław opowiedział siępo stronie przeciwników Kościoła (a może wręcz wywołał rebelię?). Być może właśnie za to zapłacił najwyższą cenę – skazanie na wieczny niebyt i przydomek Zapomniany. Arcybiskup gnieźnieński Bossuty obłożył Bolesława uroczystą klątwą, która spadła nie tylko na samego władcę, ale także na całą Polskę.
Co stało się z Bolesławem, który był i nie był? Bolesław II prawdopodobnie został skrytobójczo pozbawiony życia iwykreślony z pamięci, a Polska powrót na łono Kościoła okupiła szeregiemciężkich obowiązków, za cenę których pozwolono księciu KazimierzowiOdnowicielowi opuścić klasztorne mury i przybyć do Polski.
Mieszko II wg Jana Matejki - prawdopodobny ojciec Bolesława Zapomnianego. | | | | | |
| |
|
|
| | |
Andrzej był geniuszem. Mam na to dowody. Przytoczę jeden. Dla młodych czytelników muszę dodać najpierw wyjaśnienie czym w czasach PRL-u była cenzura....
