| | Piątek, 18.05.2012 r. | Imieniny: Feliksa i Aleksandry | | | Polscy drukarze : Cezarowie | | Andrzej Zaranek 2005-11-18 | | | CezarowieCezarowie to rodzina krakowskich drukarzy i wydawców, która przez ponad wiek drukowała na użytek Akademii Krakowskiej. Założycielem firmy drukarskiej był Franciszek (1583-1651). Pochodził z Łobżenicy lub okolic (Wielkopolska) W 1616 roku ożenił się z Barbara Malicką – córką znanego krakowskiego księgarza. W tym samym roku (niewykluczone, że z pomocą teścia) uruchomił drukarnię, odkupując ją od Jana Szarfenberga (najstarszego syna Mikołaja), a później od Jana Loba (gisera i drukarza, znanego z licznych procesów o prawa autorskie). W 1617 roku otrzymał Franciszek prawa miejskie Krakowa. W tym pierwszym trzyletnim okresie pracy drukarskiej musiał się dać poznać jako dobry fachowiec, bowiem 16 lipca 1620 roku otrzymał od Zygmunta III przywilej drukarski, potwierdzany kolejno przez Włądysława IV i Jana Kazimierza (1649).W 1623 roku nabył kamienicę przy ulicy Świętej Anny, która stałą się odtąd siedzibą drukarni Cezarów. Franciszek utrzymywał bliskie kontakty handlowe ze Stanisławem Mateuszem Cosmeroviusem (polskim drukarzem działającym w Wiedniu) oraz Janem Wolrabem (drukarzem poznańskim). Drukarnia Cezara tłoczyła głównie druki na potrzeby Akademii Krakowskiej, która uwikłana byłą wówczas w spór z jezuitami. Franciszek starał się „upiec dwie pieczenie na jednym ogniu”; drukował więc również druki jezuickie. Ta „zapobiegliwość” naraziła naszego drukarza na poważne straty. Liczne procesy jakie w latach 1619-1623 prowadził z krakowskimi drukarzami sprawiły, że pomimo dużej produkcji (ponad 650 pozycji) jego drukarnia przeżywała nieustanne kłopoty. Franciszek używał sygnetu przedstawiającego drzewo targane wichrem. Po śmierci Franciszka, drukarnię przejęła i prowadziła jego żona Barbara (zmarła w 1666 r.).Kolejnym właścicielem drukarni był Jan Paweł Cezar (ok. 1620-1662) najstarszy syn Franciszka. Prowadził warsztat wraz z matką w latach 165201662. W 1658 roku oficyna otrzymała tytuł drukarni biskupiej, a w dwa lata później potwierdzenie przywilejów przez Jana Kazimierza.Wkrótce potem Jan Paweł wydrukował nieprawnie kalendarze. Sprowadziło to na niego proces sądowy i surowy wyrok. Nim został on wykonany, Jan zmarł Paweł zmarł (1662). Brat Jana Pawła, kanonik Stanisław uzyskał zniesienie wyroku. Franciszek Józef Cezar (ok. 1632 – przed 1665) – młodszy syn Franciszka, współpracował jedynie z oficyną jako wydawca. Poświęcił się pracy literackiej. Franciszek młodszy (ok. 1660-1724) – syn Jana Pawła. Zarządzał oficyną Cezarów od 1674 roku. Uzyskał wielokrotnie przywileje od rektora Akademii, biskupów krakowskich i od generała zakonu dominikanów. Wzorem swojego dziada Franciszka wdał się niezbyt legalny druk kalendarzy; efektem były liczne procesy sądowe i niechęć krakowskich drukarzy. Z tego pewnie powodu utrzymywał stosunki handlowe z drukarzami i introligatorami warszawskimi. Po jego śmierci drukarnia przejęła nazwę „Dziedziców”. Michał (ur. 1708 -?) – syn Franciszka młodszego. Zarządzał oficyną tylko przezrok (1729-1720). Z powodu dużej liczby sukcesorów nie był w stanie utrzymać firmy i w 1731 sprzedał ją M. Weleszyńskiemu, który w roku 1734 ofiarował oficynę Akademii Krakowskiej. Przez ponad sto lat działalności, drukarnia Cezarów wydała ponad 1400 tytułów. Produkcja oficyny opierała się głównie na druku popularnych kalendarzy, dewocjonaliów i panegiryków, które miały zapewnić firmie i jej właścicielom pomyślność finansową. Oprócz tego oficyna tłoczyła wiele druków na użytek Akademii Krakowskiej. Były to dzieła prawnicze (Groickiego, Łochowskiego), historyczne (Piaseckiego, Okolskiego). Wydawała także dzieła z zakresu literatury pięknej: „Sielanki” S. Szymonowicza, „Sielanki” J. Gawińskiego, „Antypasty małżeńskie” H. Morsztyna. | | | | | |
| |
|
|
| | |
Andrzej był geniuszem. Mam na to dowody. Przytoczę jeden. Dla młodych czytelników muszę dodać najpierw wyjaśnienie czym w czasach PRL-u była cenzura....
