| | Piątek, 18.05.2012 r. | Imieniny: Feliksa i Aleksandry | | | Stępina | | Redakcja 2005-11-18 | | Stępina – mała wioska w pobliżu Krosna. na Podkarpaciu. Położona malowniczo w górskiej dolinie. Próżno szukać jej w encyklopedii. W internetowych wyszukiwarkach również nie istnieje. A przecież miały tu miejsce zdarzenia, które wpłynęły na losy jeżeli już nie świata, to na pewno Europy.
 We wrześniu 1940 roku łąki w okolicach Stępiny stały się miejscem wielkich prac budowlanych. Niemieccy robotnicy z przedsiębiorstwa „Askania”, wchodzącego w skład Organization Todt, uzbrojeni w ciężki sprzęt budowlany rozpoczęli tu wielkie kopanie. Cały teren otoczony został kordonami SS-manów, którzy bez ostrzeżenia otwierali ogień do przypadkowych nawet przechodniów.
Do pomocy niemieckim robotnikom przywieziono tu całe zastępy jeńców wojennych: Czechów, Polaków, Jugosłowian i Żydów. Zatrudniono ich do prac pomocniczych: do budowy dróg dojazdowych, bocznicy kolejowej, kopania rowów, w których kładziono rury wodociągowe. Wykorzystano również miejscową ludność, która zmuszona byłą dowozić furmankami piach, żwir, drewno. Tajemnica otaczająca budowę byłą tak wielka, że mieszkańcy Stępiny, dowożący materiały budowlane musieli oddawać na moście, który był granicą budowy.
Wśród miejscowej ludności krążyły nieprawdopodobne plotki, dotyczące prac budowlanych. Spekulowano, że mieścić się tu będzie wielkie krematorium, fabryka, koszary... Rzeczywistość przeszła najśmielsze oczekiwania. Wybudowano tu jedną z wojennych kwater Adolfa Hitlera.
W 1941 roku (po żniwach) wysiedlono okoliczną ludność. Na ich miejsce przybyły doborowe jednostki SS, wyposażone w czołgi, armaty, artylerię przeciwlotniczą. Wiejskie chaty zamienione zostały w kwatery wojska. W 1942 roku prace budowlane zostały zakończone.
Niezbyt wiele wiadomo o tym, co w istocie wybudowano w Stempinie. Do dziś zachował się jedynie betonowy tunel, który kryje się w stoku, zwanym przez mieszkańców Hełmem. Długi na 500 metrów i wysoki na 12 metrów. Grube ściany z żelazo-betonu miały chronić od nalotów lotnictwa bombowego. Z zewnątrz w czasie wojny tunel starannie zamaskowany specjalnie rozpiętą siatką z rozrzuconymi na niej wiórami, pomalowanymi maskującą farbą i atrapami, mającymi imitować trawę i liście drzew. Drzewa po przeciwnej stronie lasu, gdzie rozciągała się malownicza łączka, przywieziono wraz z korzeniami i ziemią w żelaznych koszach z odległej o kilkadziesiąt kilometrów Łętowni.
Prawdopodobnie tunel był tylko częścią całej budowli. Wjeżdżał tu pociąg, przywożący gości, których lokowano w bocznych pomieszczeniach, położonych pod ziemią. Podobno korytarze te ciągną się na kilkanaście metrów w głąb ziemi. Niemcy likwidując kwaterę przerwali zapory i śluzy ujmujące wodę potoku biegnącego z góry i ta zalała wszystko.
Całe to podziemne miasto zostało wyposażone w niezbędne urządzenia. W urządzenia klimatyzacyjne, centralne ogrzewanie, światło elektryczne. Elektrownię zbudowano w pobliżu głównego tunelu i wyposażono. Ze światem łączył mieszkańców 200 żyłowy kabel. Hitler dość często przebywał w stempińskiej kwaterze. Przyjeżdżał tu z lotniska w Krośnie, różnymi środkami lokomocji. Raz pociągiem, kiedy indziej znów opancerzonym Mercedesem. W małej wiosce pod odbywały się spotkania Hitlera z przywódcami kolaborujących rządów, z Horthym, Antonescu. Tu odbywały się zjazdy generałów i feldmarszałków Wehrmachtu. Odbyło się też tu ważne spotkanie Hitlera z Mussolinim i ministrem spraw zagranicznych faszystowskich Włoch, Ciano. Przybył również szef generalnej guberni – Hans Frank. Spotkanie miało miejsce w wiejskiej chacie, odległej o 20 metrów od bunkra. Chałupa została gruntownie przerobiona i dostosowana do potrzeb spotkania. Ściany pokryto boazerią, podłogi – dębowymi deskami. Założono kanalizację. Przygotowano łazienki. Podłączono prąd. Dziś nie pozostał nawet śladu z urządzeń centralnego ogrzewania i oświetlenia elektrycznego. Chata jednak wciąż stoi, zaś po niezwykłej kwaterze czas zaciera ślady.
| | | | | |
| |
|
|
| | |
Andrzej był geniuszem. Mam na to dowody. Przytoczę jeden. Dla młodych czytelników muszę dodać najpierw wyjaśnienie czym w czasach PRL-u była cenzura....
