Wtorek, 07.04.2020 r. Imieniny: Donata i Rufina
I drobnostek nie należy lekceważyć, bo są one podstawą doskonałości, a doskonałość nie jest drobnostką.

Michał Anioł
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Ciekawostki historyczne: Samuel Zborowski

Roman Kościesza Kułakowski 2014-04-11
kosciesza_70.jpgSamuel Zborowski herbu Jastrzębiec (ur. ?, zm. 26 maja 1584) – hetman kozacki, rotmistrz królewski, kalwinista. Był synem Marcina Zborowskiego i Anny z Konarskich herbu Abdank. Żonaty z Zofią Jordan, córką Spytka Wawrzyńca Jordana, kasztelana krakowskiego.

W 1574 roku, w czasie uroczystości koronacyjnych Henryka Walezego na Wawelu, doszło do walki pomiędzy Samuelem Zborowskim i Karwatem sługą Jana Tęczyńskiego (zm. 1593), kasztelana wojnickiego. Pragnąc ratować powagę chwili, próbę rozdzielenia walczących podjął Andrzej Wapowski, kasztelan przemyski. Zdenerwowany interwencją Samuel Zborowski uderzył Wapowskiego czekanem w głowę, wskutek czego tenże zmarł. Za morderstwo dokonane w afekcie król skazał Samuela na banicję.

Chciałbym przedstawić inną wersje zajścia z udziałem Samuela Zborowskiego, najbardziej znanego z Rodziny Zborowskich. Otóż historia ta nie wyglądała według innych badaczy tak jak ją przedstawiono w wykipediach.

zborowski_100.jpg Samuel jak pisano od wczesnej młodości, przejawiał szczególne zdolności we władaniu szablą i jeżdżeniu konno. Natury "szalonej" dziś określono by to nadpobudliwością i czasem niekontrolowanymi wybuchami emocji. W 1570r zawarł związek małżeński z Zofią Jordan. Jak młodzi ludzi owego czasu i zgodnie ze swym urodzeniem, od wczesnej młodości wprawiał się w "robieniu" wszelaką bronią a też i kopią. I właśnie ta kopia według historyków stała się przedmiotem jego nieszczęścia. Na króla Polski miał być wyznaczony Henryk Walezy. Rodzina Zborowskich cieszyła się sympatią i uznaniem nie tylko dla starożytnego Rodu, ale i dokonań innych, przyszłego Króla. W niedługi czas po koronacji zorganizowano turniej rycerski. Dziedziniec zamku na Wawelu wysypano piaskiem, gdzie mieli "potykać" się najznamienitsi. Do nich należał oczywiście Samuel. Kopie wbito starym zwyczajem w ziemię z karteczkami na których było powiadomienie o wyzwaniu do walki przeciwnika-posiadacza innej kopii:). Zasady walki mówiły jasno że tylko rycerz tego samego urodzenia może podjąć "rękawicę" czy też w tym wypadku kopię. Doszło jednak do dużego jak na te czasy nieporozumienia a powiedziałbym do prowokacji czy to ze strony Tęczyńskiego czy też bez jego wiedzy. Otóż sługa magnata, Janusz Chorwat-pisano również Karwat? podjął kopię Samuela. Zborowski czując się głęboko urażony zwrócił swój gniew przeciwko Tęczyńskiemu a nie nisko urodzonemu Chorwatowi czy tez Karwatowi. Jan zarzekał się że nie miał wiedzy o postępku sługi, ale uparty i zawzięty Samuel wyzwał do walki Tęczyńskiego. Początkowo Tęczyński unikał walki ale wreszcie zgodził się na pojedynek mówiąc że musi pojechać po uzbrojenie. Samuel czekał długi czas na przeciwnika i wreszcie wściekły jego nie pojawianiem się na placu walki, wyjechał na poszukiwanie Jana. Spotkali się w bramie zamku. Zaczęło się od obopólnych oskarżeń i wyzwisk. W końcu bardziej krewki Zborowski rzucił się z czekanem na Tęczyńskiego, którego własnym ciałem zasłonił kasztelan przemyski, Andrzej Wapowski.

Jak piszą kronikarze ,Samuel wpadł w szał i siekł ,rąbał czekanem wszystkich, którzy stanęli mu na drodze. Zamiast ratować Wapowskiego, rannego tylko, zaczęto strzelać z arkebuzów do Samuela. Ten oprzytomniawszy, opuścił Wawel i ukrył się w mieście. Tymczasem Wapowski zamiast zadbać o własne rany,razem z Tęczyńskim poszli na Wawel,opowiadać wszem i wobec o zdarzeniu,pokazując przy tym rany kasztelana. I byłoby może zakończyło się to niefortunne zajście jakąś ugodą,ale zaniedbana rana została zakażona i Wapowski w kilka dni następnych zmarł. Sprawa wtedy nabrała całkiem innych wymiarów. Przestępstwo takie karano "na gardle". Ale jak napisałem, Walezy lubił Zborowskich postanowił zatem uznać owo "zajście" za zabójstwo w afekcie i skazał biednego Samuela na banicję.

Innych skazano by na gardło lub infamię, która dla szlachcica była gorsza od śmierci. Zborowski udał się na dwór księcia Siedmiogrodu, Batorego u którego przebywał około dwu lat. Kiedy Batory został koronowany na Króla Polski, Samuel jawnie wjechał w ziemie królestwa,twierdząc że posiada "list żelazny" wydany przez Batorego. Nie było to prawdą ale Zborowski liczył na przychylność króla i się niestety przeliczył.Prześladowany udał się na Zaporoże, gdzie jako wielki "wojennik" został powitany i traktowany z wielką estymą. Został hetmanem kozackim, najeżdżają Tatarów krymskich i Turków. To drugie nie spodobało się Batoremu ,który chciał zachować dobre kontakty z nimi.(Siedmiogród w owym czasie był lennikiem Turcji) .

zborowski2_420.jpg

Nakazał więc król złapanie za wszelką cenę banity Zborowskiego. W odwecie podobno Zborowscy zaplanowali ukatrupienie panującego władcy czyli Stefana.Czy to prawda czy mała konfabulacja, nieprzyjaciół Zborowskich do których należał Zamoyski? nie wiadomo. Koniec końców Samuel został pojmany przez Zamoyskiego w Piekarach, przy udziale Żółkiewskiego. Przewieziony został na Wawel i uwięziony. Torturowany i skazany na śmierć,przez ścięcie. Opis tego mordu,bo tak bym to nazwał jest okropny. Samuel poprosił kata aby ten ciął wtedy kiedy wymówi trzeci raz słowo Jezus. Za trzecim wypowiedzeniem,kat przerażony rzucił miecz i uciekł. Jeden z hajduków Zamoyskiego, podjął miecz i sam uderzył. Nie będąc wprawiony:( w rzemiośle kata , źle trefił i razem z głową odciął część barków ,pleców i dłoni Zborowskiego. Opis jest straszny i traumatyczny. Ciało Samuela umieszczono w trumnie i poniesiono ulicami miasta. Umieszczono je w kamienicy Zebrzydowskich. Tam Córki i wnuczki Jordana zabrały się do przyszywania części ciała Samuela. Straszne czasy, straszne wydarzenia. Nie będę opisywał zachowań króla ani części szlachty-te były nieludzkie. Większość jednak była oburzona postępkiem Zamoyskiego i Batorego. Nie wiadomo do końca gdzie został pochowany Samuel.Jedni twierdzą że Spytkowicach, inni zaś że w Zborowie albo Oleśnicy. Czy naprawdę Samuel z braćmi planowali zamach na króla? nie wiemy i nigdy się nie dowiemy. Piszę o tym jako o bardzo ciekawym a zarazem tragicznym wydarzeniu historycznym ale także dlatego że Samuel według zapisów genealogicznych był i jest moim stryjem.

Pokrewieństwo:
Samuel Zborowski h. Jastrzębiec, rotmistrz dwór królewski to stryj w 13. pokoleniu Roman Bronisław Kułakowski h. Kościesza.(inia Stanisław Jabłonowski)
ściślej biorąc,
◦Marcin Zborowski h. Jastrzębiec, kasztelan [kra] Kraków (1 linia pokrewieństwa.
◦Anna Konarska z Konar h. Awdaniec (1 linia pokrewieństwa.
to zarazem
◦przodkowie w 14. pokoleniu Roman Bronisław Kułakowski h. Kościesza,/linia:Stanisław Jabłonowski/ ◦rodzice Samuel Zborowski h. Jastrzębiec, rotmistrz dwór królewski

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2020 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.