Poniedziałek, 06.04.2020 r. Imieniny: Celestyna i Wilhelma
Nie w poznaniu leży szczęście, lecz w dążeniu do niego.

Edgar Allan Poe
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Jan Izydor Sztaudynger

Redakcja 2006-02-16
sztaudynger100.jpgJan Sztaudynger urodzony 28 kwietnia 1904 roku w Krakowie miał w żyłach krew polską, niemiecką, francuską i ciekawą genealogię.

Wiersze pisał już w dzieciństwie, jako 9 letni chłopiec napisał wypracowanie o wakacjach wierszem, co zadziwiło zarówno jego kolegów jak i nauczyciela. Debiutował tomikiem wierszy "Dom mój" ze wstępem Karola Huberta Rostworowskiego w roku 1925. Wydał 10 tomików wierszy lirycznych i 6 poetyckich książek dla dzieci. Napisał także 6 mikrodramatów wydanych w zbiorze "Jak zwykle wszystko winą jest Amora", oraz mistyczny dramat w 5 aktach "Apostoły", który ukazał się w 2001 roku. Mikrodramaty były kilkakrotnie wystawiane na scenie przez krakowską Groteskę, warszawski teatr Kwadrat, miejski teatr w Zielonej Górze, teatr telewizji i różne zespoły amatorskie. Pod koniec życia napisał dwa tomy wspomnień "Chwalipięta" i wspomnienia z dzieciństwa "Szczęście z datą wczorajszą". Tłumaczył wiele z literatury niemieckiej: powieść Gertrudy von le Fort - "Papież z getta", wielki dramat w pięciu aktach Henryka von Kleista - "Książę Homburgu" /raz jeden wystawiony w Polsce w r. 1956 w Tatarze Narodowym w reżyserii Wilama Horzycy/, oraz wielu drobnych utworów Johanna Wolfganga Goetego zamieszczonych w wydaniu zbiorowym "Dywan Zachodu i Wschodu". Był znawcą, teoretykiem i organizatorem teatru lalek, napisał pierwszą w literaturze polskiej książkę o teatrze lalek "Marionetki", redagował dwa czasopisma o teatrze lalek "Bal u lal" 1938/1939 i "Teatr lalek" 1950/1953, opublikował 99 artykułów o teatrze lalek. Przez wiele lat był nauczycielem gimnazjalnym języka polskiego oraz wykładowcą zagadnień teatru lalek na Uniwersytecie Poznańskim i w Centralnym Instytucie Kultury. Jednak wszystkie te prace literackie, naukowe, przekładowe przesłoniła twórczość satyryczna wyrażona we fraszkach. Od pierwszego tomiku fraszek "Piórka", cudownie zilustrowanego przez Maję Berezowską, który był bestsellerem w roku 1954, prawie co roku wychodzi nowy tomik. Sztaudynger napisał wiele tysięcy fraszek, a opublikował około 5 tysięcy, bo poddawał je zawsze ostrej selekcji a do tego gubił i rozdawał w formie dedykacji. Za życia ukazało się 19 tomików wierszy i fraszek oraz 4 książki dla dzieci.

Po śmierci Sztaudyngera ukazały się 32 jego książki, w tym 15 nowych z utworami nie drukowanymi za życia Autora. Wiele fraszek zgubiło Autora i funkcjonuje na zasadzie przysłowia, a o zawrotnej popularności tej twórczości świadczą wielkie nakłady kolejnych wydań fraszek. Wybór fraszek pod tradycyjnym już tytułem "Piórka", który ukazał się w roku 1980 i 1985 miał łączny nakład 240 tysięcy, a najobszerniejszy wybór z całej twórczości zawierający wiersze, bajki dla dorosłych i fraszki - "Nie tylko Piórka" /1986/ ukazał się w nakładzie 100 tys. egzemplarzy. W 1991 roku wyszedł po 50 latach od napisania poemat wierszem o grzybach "Wojna grzybów".

Wojciech Natanson, wybitny krytyk literacki i teatralny, przyjaciel Sztaudyngera jeszcze z ławy szkolnej w gimnazjum króla Jana Sobieskiego, napisał w 1976 roku książkę "Uśmiech i poezja Jana Sztaudyngera", wznowioną w roku 1984. Ryszard Kosiński w książce "Głowy podwawelskie" pisze: "wiadomo, pan Jan rozmawia wyłącznie fraszkami". Ta zdolność do wierszowanej improwizacji i sytuacyjnego dowcipu została przeze mnie przedstawiona w książce Fraszki z rękawa... czyli dedykacje i improwizacje Jana Sztaudyngera. Jakże uroczym był, dzięki tym umiejętnościom, rozmówcą!

Źródło notki: www.um.zakopane.pl



--------------------------------------------------------

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2020 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.