Wtorek, 17.09.2019 r. Imieniny: Justyna i Franciszki
Małżeństwo jest jedyną formą rzeczywistego niewolnictwa uznaną przez prawo

John Stuart Mill
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Jezioro Niegocin.

Grzegorz Białuński 2005-12-25
fotplast_znak.jpgWiadomo, że jeszcze w XIV w. nie istniało jedno jezioro Mamry, ale wiele mniejszych jezior. Podniesienie poziomu wód (na około 1,5-2 m.) nastąpiło najprawdopodobniej w XVI w. i wówczas powstał jeden wielki akwen wodny Mamr. Podniesienie poziomu wód dotyczyło w tym samym czasie również i innych jezior w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w tym m.in. jeziora Tajty, które najprawdopodobniej również powstało z połączenia dwóch różnych jezior.

Istnieją przesłanki ku temu, żeby domniemywać, że również jezioro Niegocin wyglądało wtenczas nieco inaczej. W źródłach tego czasu zapisano, że w wyniku podniesienia się poziomu wody mieszkańcy Wilkas potracili łąki i wyspę. Z kolei mieszkańcy Bogaczewa i Rydzewa utracili skrawek lądu łączący te dwie miejscowości, nastąpiło więc połączenie jeziora Niegocin z Jeziorem Bocznym.

gizyc042_360.jpg
Istnieją też przesłanki językoznawcze wskazujące na możliwość istnienia dwóch jezior. Oto do XVI w. pojawiają się dwa odmienne określenia na jezioro: Loewentin (Lewentin) oraz Newotin (Negotin). Już w początkach XX w. prof. H. G. Voigt (znany badacz niemiecki, m.in. współtwórca giżyckiej legendy o św. Brunonie) wnioskował, że "północna część jeziora zwała się w dawnych czasach Nabentine", zaś część pozostała Löwentin, jak zresztą później stale jezioro to nazywano w czasach niemieckich. Dalej badacz ten podjął próbę wyjaśnienia znaczenia obu nazw. Doszedł do wniosku, że Nogotin mogło oznaczać "łyse jezioro", zaś Loewentin "jezioro wśród zarośli", co dodatkowo wzmacniał tezą o rzekomych świętych gajach w okolicy Grajwa. Tyle prof. Voigt. Gdyby próbować określić, którą część nazywano nazwą Negotin, to również istnieją ku temu ewentualne przesłanki. Oto w 1475 r. mieszkańcy Nowej Wsi, czyli pierwszej osady przy zamku giżyckim otrzymują zezwolenie na połów ryb w jeziorze Newetein, tymczasem mieszkańcy Bystrego w 1481, jak też Strzelc w 1547 r. łowią w jeziorze Lewentin. Tak więc jezioro Negotin leżałoby blisko zamku giżyckiego, raczej w kierunku Wilkas, nie sięgając już jednak do Strzelc.

lotzen016_360.jpg
Przyjmując tezę o dwóch różnych nazwach, można by rzeczywiście przyjąć istnienie dwóch różnych jezior. Czy jednak teza od dwóch nazwach jest prawdziwa, jak to przedstawia się w źródłach? Pierwotnie (XIII-XIV w.) znajdujemy w nich tylko określenie Newotin (Nogothin - 1326; Newotin, Negothin - 1279; Nabentine - XV w.; Newetein - 1475). Pierwsze określenie Lewentin odnalazłem w roku 1481 Lawentin, a w XVI w. stało się nazwą powszechną i jedyną.

Wyjaśnienie owych nazw wydaje się więc znacznie prostsze. Najpewniej bowiem doszło do zamiany pruskiej pierwotnej nazwy Nogot(in) pod wpływem języka niemieckiego na Newotin-Newetein-Newe(n)tein (Nabentine) i wreszcie Lewentin. Nazwę jeziora wywodzić należy od pruskiego rdzenia nags (nagi, goły), a oznaczałoby to mniej więcej - jak słusznie sądził prof. Voigt - (łyse jezioro). Co chyba niezwykle trafnie oddaje wygląd jeziora po dziś dzień. Jak wynika z tych rozważań jezioro Niegocin w XVI w. powiększyło swój obszar, jednak już wcześniej stanowiło jeden wielki akwen wodny.

Grzegorz Białuński

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.