Piątek, 20.09.2019 r. Imieniny: Filipiny i Eustachego
Trudno jest iść przez życie wieloma drogami jednocześnie.

Pitagoras
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Kościół ewangelicki.

Grzegorz Białuński 2005-12-25
fotplast_znak.jpg Istnienie kościoła w Giżycku należy przyjmować jeszcze przed wojną trzynastoletnią (tj. przed 1454 r.). Kościół zbudowano najpewniej od razu na miejscu dzisiejszego kościoła ewangelickiego, a więc nieco na uboczu od wsi zwanej wtenczas Nową Wsią, a bliżej osady targowej, która potem dała początek miastu. Inaczej uważał niemiecki badacz Helmut Meye, według którego kościół leżał wówczas w innym miejscu, bliżej zamku i jeziora zwanego dlatego następnie Popówką. To jednak wątpliwe, choćby ze względu na to, że gdy w 1633 r. stawiano nowy kościół, to dlatego, że stary był już zupełnie zniszczony (zawalił się), kiedy więc mogłaby nastąpić translokacja, bo rok 1612 (czas założenia miasta) można wykluczyć. Tym bardziej, że w początkach XVII stulecia stary kościół miał być już remontowany.

156dm.jpg

Wygląd kościoła od strony placu Grunwaldzkiego (okres międzywojenny).

Do 1525 r. kościół był jeszcze, jak cały kraj, katolicki. Dopiero od tego czasu (aż do dzisiaj) stał się świątynią kościoła ewangelicko-augsburskiego. Pierwotnie musiał to być drewniany, skromny budynek. Podczas wizytacji kościelnej w 1579 r. pisano o nim: "jest on nieco za mały [...] należy go rozszerzyć". Solidny, murowany kościół powstał jednak dopiero, gdy Giżycko podniesiono do rangi miasta. Budowę kościoła zakończono w 1633 r., ale wieżę z pięknym i kosztownym hełmem dodano dopiero w dziewięć lat później. Niestety mieszkańcy niezbyt długo cieszyli się z okazałej budowli, bowiem dnia 26 listopada 1686 r. kościół został nadwątlony przez pożar, mianowicie spłonęła wieża kościelna. Bieda panująca wówczas w mieście uniemożliwiła przez dłuższy czas na jej odbudowę. Stało się to dopiero w 1709 r. Wkrótce też (1728 r.) kościół otrzymał trzy nowe dzwony: duży, średni i mały. Tym razem kościół przetrwał bez większych kataklizmów do 1822 r. W tymże roku 3 kwietnia spłonęła większa cześć miasta, w tym też kościół. W ten sposób bezpowrotnie zniknął budynek kościelny, który swój kształt zawdzięczał jeszcze budowniczym z 1633 r. Niestety nie znamy zupełnie jego wyglądu, nie zachował się żaden przekaz ikonograficzny, ani też opis. W kościele znajdowały się m.in. słynne wizerunki władców pruskich tzw. chór książęcy, powstałe w 1650 r., stanowiące dumę mieszkańców.

kos3_250_wejscie.jpgPrzystąpiono do budowy nowego zupełnie kościoła. Według części historiografii plany (przynajmniej na ołtarz i ambonę) miał dostarczyć słynny berliński architekt, budowniczy Berlina, Karl Friedrich Schinkel. Wydaje się jednak, że sam wielki architekt nie tworzył planów kościoła, a jedynie powstały one na jego wzorcach. Kamień węgielny pod nowy budynek położono 11 maja 1826 r., a już 16 września następnego roku kościół został niezwykle uroczyście konsekrowany. Tak powstała obecna bryła kościoła. Odnowiono ją już w 1881 r.Wtedy powiększono okna, dobudowano nową absydę i zakrystię, zmieniono całe wyposażenie, szczególnie zaś ołtarz i ambonę. Organy przesunięto w głąb, w stronę wieży i odbudowano na nowo chrzcielnicę. Ołtarz ozdobiono malowidłem znanego berlińskiego artysty Karla Gottfrieda Pfannschmidta "Zapraszający Chrystus". Na zewnątrz budynek został najpewniej otynkowany. Wtenczas powstały też plany przebudowy wieży, która w zasadzie pozostała jakby nie wykończona (brak hełmu). Niezadowolenie z jej wyglądu wyraził m.in. podczas pobytu w mieście król pruski Fryderyk Wilhlem IV. Niestety okazało się, że konstrukcja wieży nie wytrzyma planowanych zmian. Wobec tego zrezygnowano z nich.

kos1_200_pion.jpgDo koncepcji rozbudowy kościoła powrócił w latach 1913-1914 ówczesny superintendent Ernst Trincker. Powstały plany poszerzenia kościoła oraz wieży, tak aby można było ją podwyższyć poprzez założenie hełmu. Na przeszkodzie tym planom stanęła tym razem pierwsza wojna światowa. Kościół pozostał więc w nie zmienionej postaci do dzisiaj.

kos4schody_200_pion.jpg Z kościołem tym związanych było wielu zdolnych duchownych. Pierwszym znanym plebanem był Maciej z Brzostowa, który przybył tutaj z diecezji płockiej w 1481 r., zresztą podobnie jak jego następca Jan. Szczególnie dużo utalentowanych duchownych przewinęło się przez wiek XVII, wśród nich Andrzej Wedeke, znany z licznych przekładów literatury polskiej i niemieckiej i Jan Gräber wydawca "Nowo wydanego kancjonału [...]". Synem giżyckiego pastora był Maciej Ernst Borecki (Boretius) słynny lekarz i przyrodnik w XVIII w., pierwszy w tej części Europy propagator szczepionki przeciwko ospie. Warto też pamiętać o kronikarzu miasta, wspominanym już tutaj, Ernście Trinckerze, jak też ostatnim znakomitym przykładzie - Jego Ekscelencji biskupie Januszu Jaguckim.

kos2_360_wnetrze.jpg

Grzegorz Białuński

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.