Doświadczenie uczy nas, że dzięki długiemu błądzeniu odkrywamy krótszą drogę.

Thomas Hardy
Polska zawsze blisko
Poniedziałek, 25.09.2017 r.
Imieniny: Aurelii i Ładysława


Wró?Strona g?ówna Drukuj

Mamerki

Redakcja 2005-11-18
Gierłoż, Wilczy Szaniec to nazwy znane większości Polaków. To tu realizował swoje zbrodnicze plany Hitler. To tu 20 sierpnia 1944 pułkownik von Stauffenberg próbował dokonać zamachu. Znacznie mniej osób wie, że w odległości 18 kilometrów od Wilczego Szańca, w Mamerkach znajdują się znakomicie zachowane bunkry polowej kwatery OKH Wehrmacht.
W 1941 roku w lasach Prus Wschodnich na zachód od Giżycka rozpoczęto budowę ściśle tajnego wojskowego obiektu, którego pozostałości możemy oglądać do dziś ...

mamerk.jpgKompleks w Mamerkach był siedzibą Kwatery Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych (OKH - Oberkommando des Heeres). Powstanie tego kompleksu związane jest z planowanym atakiem na ZSRR. W drugiej połowie 1940 roku pułkownik Ziehlberg otrzymał rozkaz przeprowadzenia rekonesansu w Prusach Wschodnich w celu znalezienia miejsca na budowę kwatery, Generał pułkownik Frantz Halder, szef sztabu generalnego OKH podejmuje decyzję budowy kwatery w lesie Mauerwald. Lokalizacja miała kilka zalet. Przede wszystkim był to najbliższy kompleks leśny nadający się do ukrycia betonowych schronów, leżał on w dodatku przy linii kolejowej łączącej Kętrzyn z Węgorzewem. Linia ta biegła przez teren Wilczego Szańca, dzięki czemu pokonanie tej odległości zajmowało zaledwie pół godziny, a równocześnie OKH znalazła się w pewnej odległości od Hitlera, którego w większości niemiecka generalicja uważała za ignoranta w sprawach wojskowych. Miejsce to także leżało w samym środku „Rejonu Umocnionego Giżycko”, co dodatkowo zwiększało bezpieczeństwo tego kompleksu. Kilkanaście kilometrów na wschód w Pozezdrzu kwatera główna H. Himmlera, w Giżycku ośrodek wywiadu, a kilkadziesiąt kilometrów na północ w Gołdapi – kwatera główna Luftwaffe. Za przyjęciem tej lokalizacji przemawiały zatem nie tylko względy taktyczne ale i logistyczne.
Obiekty składającej się z dwóch stref kwatery zlokalizowano w podmokłym, mieszanym lesie. Od wschodu otaczało je jezioro Mamry. Od północy granicę kwatery stanowił nigdy nie ukończony Kanał Mazurski. Na południu rozciągało się jezioro Dobskie z bagnistymi brzegami, a na zachodzie kompleks ograniczała linia kolejowa Kętrzyn-Węgorzewo.
Tempo prac jest niezwykle szybkie, bowiem już w pod koniec października 1940 roku, jak wynika z dziennika generała Haldera, pierwsza faza prac była na ukończeniu. Powstały wtedy drewniane, standardowe baraki, produkowane na terenie Niemiec, a następnie składane z gotowych elementów na terenie Mamerek. W drugiej fazie, po przeprowadzeniu niezbędnych prac melioracyjnych, uzbrojeniu terenu oraz wycince drzewostanu, przystąpiono na początku 1941 roku. Wtedy to w Mamerkach pojawiło się 2500 robotników Chemische Werke „Askania” (w istocie pracownicy Organization Todt). Do 1943 roku wybudowano ponad 250 budowli rozmieszczonych na powierzchni ponad 280 ha . Rozbudowa trwała do końca wojny. Jednak w 1943 roku zaledwie 37 budynków było schronami. Zabudowę kwatery stanowiły głównie domy i baraki z cegły oraz – tak jak i w przypadku „Wolfschantze” z drewna. Nie stwierdzono nigdzie na terenie OKH Mauerwald istnienia budowli podziemnych poza kanałem technicznym łączącym dwa schrony łączności. Kwatera była zwyczajnym kompleksem biurowym. Nie przewidywano nawet we wczesnej fazie projektowej zastosowania schronów obrony defensywnej – dopiero na wyraźne polecenie generała Haldera i oficerów jego sztabu Organizacja Todt wprowadziła je do swoich planów.
Ochroną obiektu, któremu nadano kryptonim „Anna” zajmował się batalion zmechanizowany Wehrmachtu pod dowództwem majora Mathes’a. Był to jeden z najlepiej wyposażonych batalionów Wehrmachtu w III Rzeszy. Dysponowali wozami pancernymi, i rozbudowaną obroną przeciwlotniczą. Wokół kwatery rozmieszczono zapory z drutu kolczastego oraz kilka stref bezpieczeństwa . Oprócz Wehrmachtu bazy pilnowało ok. 70 funkcjonariuszy FeldGandarmerie oraz kilkudziesięciu agentów Abwehry. Komendantem został mianowany gen. Walther Gundel. Łącznie na terenie obiektu przebywało ok. 2000 wojskowych w tym ok. 40 generałów.
Teren Mamerek składał się z trzech zasadniczych stref: Quelle (Źródło) oraz Fritz (Fryderyk).
Kwaterę Quelle tworzyło ponad 50 obiektów, z których większość stanowiły drewniane baraki stawiane na ceglanych fundamentach. Baraki budowane były z gotowych komponentów przywożonych z Rzeszy. Mieściły się tu obiekty Oddziału „Obce Armie Zachód”, wartownie, oraz obiekty dowództwa służb kwatermistrzowskich, Kwaterę Fritz, o znacznie większej powierzchni, tworzyło ponad 100 różnych obiektów. Urzędowali tu generał Heusinger – szef wydziału operacyjnego OKH, szef sztabu generalnego OKH generał Halder oraz generałowie H. Guderian i Zeitler. Tutaj swoje biura i mieszkania mieli szef Łączności Wermahtu generał Fellgiebel, szef transportu OKH generał Grecke i Szef wydziału personalnego Wermahtu generał Burgdorf, szef wydziału „Obce Armie Wschód” generał Stieff. Tutaj też mieścił się wydział operacyjny, główny węzeł łączności, barak narad sztabowych, dworzec kolejowy, kino, sauny, kotłownia centralnego ogrzewania itd.
Trzecią – ostatnia strefą kwatery była strefa Brigitten Stadt ( Miasto Brygidy). Tu mieściły się mieszkania personelu pomocniczego, kuchnia, gospodarstwo pomocnicze wraz z ubojnią i masarnią.

mamerki2.jpgDowództwo Wojsk Lądowych przybyło do Mamerek 20 czerwca 1941 roku, na dwa dni przed rozpoczęciem operacji „Barbarossa” przeciwko ZSRR. Od tego czasu aż do końca 1944 roku Mamerki stają się Główną Kwaterą Dowództwa Sił Lądowych Rzeszy z krótką przerwą od 16 lipca 1942 roku do końca listopada 1942 roku, kiedy to cały sztab przenosi się do Winnicy na Ukrainę. Sztab OKH pozostał w Mamerkach aż do grudnia 1944 roku, kiedy to jego ówczesny szef gen. H. Guderian, w obliczu zagrożenia atakiem Armii Czerwonej stojącej u granic Prus Wschodnich, zdecydował o ewakuacji wszystkich wydziałów OKH do Zossen. Na krótko wszystkie obiekty obsadzają oddziały 4 armii gen. Hosbacha, skąd wycofują się bez walki 23 stycznia 1945 roku.
W roku 1945 Niemcy nie zdążyli zniszczyć obiektu – dopiero lata powojenne przyniosły mu zagładę. Armia czerwona, a potem osadnicy wymontowali z budynków wszystko co się mogło przydać. Później rozebrali same budynki; reszty dokonały siły przyrody. Faktem jest jednak, że Mamerki są jednym z najlepiej zachowanych w Polsce poniemieckich obiektów fortyfikacyjnych. Do dziś na ścianach schronów zachowało się maskowanie z trawy morskiej, betonu i trocin a na niektórych schronach widać jeszcze ślady oryginalnej maskującej farby. Warto nie zajrzeć do Mamerek i obejrzeć miejsce, w którym przez kilka lat decydowano o losie wielu narodów.
Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
a-p-01.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
zbic_szybe_330.jpg

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

RADIO MAGIAN

czytajac1.jpg
radio_magian_330.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  fontanna2.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

LICZY SIĘ KAŻDY DAR SERCA

marta_1_330_edyt.jpg
  Redakcja Albumu Polskiego zwraca się do wszystkich czytelników przyjaciół i ludzi dobrej woli z apelem o wsparcie dla Marty Smolińskiej wnuczki naszych przyjaciół.   Jeśli rozliczając swój PIT macie zamiar...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2017 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.