Czwartek, 27.06.2019 r. Imieniny: Marii i Władysława
I drobnostek nie należy lekceważyć, bo są one podstawą doskonałości, a doskonałość nie jest drobnostką.

Michał Anioł
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Polscy drukarze : Szarfenbergowie

Andrzej Zaranek 2005-11-18
Szarfenbergowie Być może największy wkład w rozwój polskiego drukarstwa miał ród Szarfenbergów. Większość potomków tego śląskiego rodu trudniła się drukarstwem. W początkach XVI wieku przybyli z Lubomierza do Krakowa dwaj krewni, Marek i Maciej Szarfenbergowie. Marek w 1506 roku otrzymał prawa miejskie krakowskie. Początkowo otworzył księgarnię, a następnie warsztat drukarski i introligatornię. Na handlu książką dorobił się znacznego majątku. Pieniądze były tak wielkie, że Marek zakupił dwie papiernie w Balicach i Prądniku pod Krakowem i drukarnię w mieście. Początek XVI wieku nie był jednak dla krakowskich drukarzem okresem prosperity. Rynek zdominowany był przez Hallera, który legitymując się królewskim przywilejem utrudniał, a czasami wręcz uniemożliwiał innym drukarzom działalność. Marek wespół z innymi drukarzami rozpoczął rywalizację z Hallerem. W 1517 roku Haller skapitulował i zrzekł się przywileju. Stworzyło to możliwość nieskrępowanego rozwoju krakowskiego drukarstwa. Marek Szarfenberg zmarł w 1545 roku. Po jego śmierci drukarnię przejęła wdowa, Agnieszka z dwoma synami Marka: Mikołajem i Stanisławem. Najznakomitszym dziełem, które wyszło spod pras ich drukarni jest „Biblia” wydana w języku polskim, zwana szarfenbergowską albo „Biblią Lopolity” (od przydomka tłumacza Jana Kasprowicza Nycza), dedykowana królowi Zygmuntowi Augustowi. Biblia została wydrukowana w 1561 roku, czcionką gotycką na znakomitym papierze. Ozdobiona została licznymi drzeworytami. Niektóre z nich przypisywane są wybitnemu niemieckiego malarzowi i grafikowi, Łukaszowi Cranachowi. W roku 1554 Szarfenbergowie zostali nobilitowani przez cesarza Ferdynanda I i zaczęli używać jako sygnetu drukarskiego znaku herbowego, przedstawiającego kozła wyskakującego spoza trzech pagórków. Po śmierci Agnieszki (1565) bracia rozstali się. Stanisław pozostał na ojcowiźnie i wydawał pośledniejszego gatunku dzieła typu Żywot Ezopa Fryga mędrca obyczajnego z przypowieściami jego w opracowaniu i tłumaczeniu Biernata z Lublina. Znacznie wyższą rangę jako drukarz zyskał Mikołąj. On, a potem jego syn Jan uzyskali od Zygmunta Augusta przywilej wyłącznego drukowania i sprzedaży statutów (czyli zbioru ustaw) oraz innych aktów urzędowych. Przywilej ten potwierdził Stefan Batory (1577). Zaszczycony tytułem typografa królewskiego i obdarowany przywilejem na wyłączność drukowania statutów koronnych, Mikołaj zobowiązany był w zamian utrzymywać przy kancelarii królewskiej warsztat drukarski z obsługą, gotowy do składania i tłoczenia druków na każde rozkazanie kanclerza królewskiego. Oprócz tego zobowiązany był zorganizować „drukarnię latającą”, przenoszącą się z miejsca w miejsce razem z monarchą. Kierownikiem tej drukarni był czeladnik Walenty Łapka, syn sołtysa ze wsi Strzałkowo w Sieradzkiem. On to wydrukował w Warszawie, w 1578 roku Odprawę posłów greckich Jana Kochanowskiego, która została wystawiona w teatrze w obecności Stefana Batorego podczas zaślubin Jana Zamojskiego z Krystyną Radziwiłłówną. Później powędrował Łąpka wraz z drukarnią na wyprawę wojenną przeciwko Moskwie i odznaczył się również jako żołnierz w bitwach pod Płockiem, Wielkimi Łukami i pod Pskowem, za co otrzymał nobilitację oraz nazwisko Łapczyński, zaś hetman Jan Zamojski przyjął go do swego herbu Jelita. Po śmierci Mikołaja Szarfenberga w 1602 roku, drukarnię objął najstarszy syn, Jan, ale prowadził ją fatalnie i zmuszony był ją sprzedać w 1616 roku Franciszkowi Cezaremu. W 1526 roku uruchomił w Krakowie warsztat drukarski kolejny z Szarfenbergów, Maciej sprowadzony z Lubomierza przez Marka, z którego pomocy finansowej i fachowej korzystał przez pierwsze lata działalności. Usamodzielniwszy się w 1531 roku, dzięki protekcji królowej Bony, otrzymał dożywotni przywilej na drukowanie kalendarzy krakowskich. Spowodowało to protest innych drukarzy i proces sądowy z krewniakiem Markiem i Wietorem. Maciej specjalizował się w wydawaniu książek hebrajskich i greckich. W 1543 roku wytłoczono na jego prasach Krótką rozprawę między Panem, Wójtem, a Plebanem Mikołaja Reya. We Wrocławiu działał w latach 1551-1576 Kryspin Szarfenberg, który uczył się zawodu w krakowskiej drukarni Macieja. Po terminowaniu osiedlił się w Zgorzelcu, gdzie jakiś czas prowadził księgarnię. Później przeniósł się do Wrocławia i uzyskawszy prawa miejskie otworzył oficynę. Po nim odziedziczył ją jego syn, Jan. Z kolei syn Jana, Kryspin założył drukarnię w Nysie.
Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.