Wtorek, 26.03.2019 r. Imieniny: Teodora i Emanuela
Kiedy widzisz dobrego człowieka staraj się go naśladować. Kiedy widzisz złego człowieka zastanów się nad samym sobą.

Konfucjusz
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Polscy Inżynierowie cz.2

Redakcja Albumpolski.pl 2005-11-17
tryby_45.gifPrawdopodobnie w IX wieku panująca nad potężnym plemieniem Polan dynastia Piastów, umocniwszy się w Wielkopolsce, zaczęła rozbudowywać swe państwo wchłaniając rozliczne większe i mniejsze plemiona i obszary. Piąty prawdopodobnie z kolei władca tej dynastii, Mieszko, rządził już terytorium odpowiadającym w przybliżeniu terytorium dzisiejszej Polski. Pierwsi nasi historyczni władcy świadomie popierali rozwój techniki, zdając sobie sprawę z faktu, że od niej zależy potęga państwa. Dbali o miasta, rzemiosło, budownictwo, komunikację, handel i uzbrojenie. Wraz z falą kolonizacji napływały do Polski nie znane tu dawniej pomysły techniczne. Polska technika szybko przyswajała sobie osiągnięcia przodujących krajów.

Polska Mieszka była niemal wyłącznie krajem osiadłych rolników. Za pomocą wyposażonego w żelazną radlicę radła (pług wyposażony w lemiesz i odkładnicę pojawił się Polsce dopiero w XII w.) uprawiano przede wszystkim proso, pszenicę i żyto, jęczmień zaś i owies jako paszę dla koni. Uzyskiwano niewysoką wydajność plonów, zbierając tylko dwukrotnie więcej ziarna, niż rozsiano. Ibrahim ibn Jakub z Tortowy – hiszpański żyd, który wraz z poselstwem arabskim przejeżdżał przez nasze ziemie w 965 roku, pisał o polskich rolnikach: „…sieją w dwóch porach roku (późnym) latem i na wiosnę i zbierają dwa plony. Najwięcej sieją prosa”.

Zboże mielono w owym czasie ręcznie w żarnach obrotowych z granitu, a kasze tłuczono w drewnianych stępach nożnych. Pierwsza wiadomość o młynie wodnym za naszych ziemiach pochodzi z Łęczycy (1145), a o wiatraku z Pomorza (1271).

Ibrahim ibn Jakub dostarcza nam opis grodu z końca X wieku, z terenu Polski: „…Udają się na łąki obfitujące w wodę i zarośla, po czym kreślą tam linię kolistą lub czworoboczną, w miarę tego, jaki chcą mieć kształt grodu i obszar jego powierzchni, kopią dokoła (rów) i piętrzą wykopaną ziemię, umocniwszy jąderkami i drzewem na podobieństwo szańców, aż taki mur (wał) osiągnie wymiar, jakiego pragną. I odmierzają w nim bramę, z której strony pragną, a chodzi się do niej po pomoście z drewna”.

Wokół grodów skupiali się nieliczni jeszcze rzemieślnicy i kupcy. Powstawały tak zwane podgrodzia, zabudowane drewnianymi domami zrębowymi lub węgłowymi za okrąglaków i bierwion. Archeologowie znaleźli ślady znakowania poszczególnych bierwion nacięciami, co świadczy o starannym dopasowywaniu elementów przed umieszczeniem ich na odpowiednim miejscu w konstrukcji. Budynki mieszkalne posiadają już okna i drzwi zamykane na klucze żelazne lub drewniane. W miejsce stosowanego dawniej paleniska zaczynają się pojawiać piece z kamienia i gliny. Umeblowanie domów stanowią stoły, stołki, ławy i skrzynie. Ibrahim opisuje urządzenia sanitarne tych domów: „Nie mają oni łaźni, lecz posługują się domkami z drzewa. Zatykają szpary w nim czymś, co bywa na ich drzewach, podobnym do wodorostów (a co) oni nazywają meh (mech). Służy to zamiast smoły do ich statków. Budują piec z kamienia w jednym rogu i wycinają w górze na wprost niego okienko dla ujścia dymu. A gdy się (piec) rozgrzeje, zatykają owo okienko i zamykają drzwi domku. Wewnątrz znajdują się zbiorniki na wodę. Wodę tę leją na rozpalony piec i podnoszą się kłęby pary. Każdy z nich ma wiecheć z trawy, którym porusza powietrze i przyciąga je ku sobie. Wówczas otwierają się im pory i wychodzą zbędne substancje z ich ciał. Płyną z nich strugi (potu) i nie zostaje na żadnym ani śladu świerzbu czy strupa. Domek ten nazywają oni: al - istba (izba).”

Zabudowa podgrodzi była zwarta. Były to zalążki późniejszych miast. Osiedla wznoszone w końcu X wieku, np. Gdańsk i opole, posiadały ulice biegnące w sposób regularny. W tym czasie pojawiają się w Polsce również zalążki budownictwa murowanego. Nowa religia dopomagała w umacnianiu władzy książęcej, nic więc dziwnego, że pierwszymi budowlami murowanymi były kościoły. Za panowania Mieszka I wzniesiono ich dużo. Były to przeważnie okrągłe kamienne rotundy, z których najsłynniejsze powstały w Gnieźnie (średnica 18 m), na Ostrowie Lednickim, w Cieszynie oraz na Wawelu kościółek św. Feliksa i św. Adaukta). W Krakowie zbudowano w X wieku pierwszą w Polsce bazylikę – kościół św. Salwatora. Była to trójnawowa budowla przedromańska. Interesujący był również kompleks sakralny na podgrodziu w Poznaniu, złożony z atrium okolonego krużgankiem i katedry, w której znaleziono szczątki wielkiej chrzcielnicy oraz groby Mieszka I i Bolesława Chrobrego.

Przy wznoszeniu tych budowli niewątpliwie wzorowano się na budowlach zagranicznych, przede wszystkim na kościołach sąsiednich Czech. Na pewno pracowali w Polsce specjalnie sprowadzeni fachowcy. Jednak liczba tych monumentalnych budowli, wzniesionych w stosunkowo krótkim czasie, wskazuje na to, że powstały one przy współudziale miejscowych rzemieślników. Wiemy również, że wyjeżdżano za granicę w celach szkoleniowych. Mieszko wysłał do Italii jednego z polskich budowniczych, niejakiego Wojdseka, aby zapoznał się z wielowiekowym doświadczeniem tamtejszych muratorów.

Warto na zakończenie tekstu o rolnictwie i budownictwie w pierwszym okresie naszej państwowości przypomnieć, że w owym czasie z reguły jedyną budowlą murowaną w grodzie był kościół, który spełniał również rolę obronną. Inne budynki były drewniane. Wyjątkiem od tej reguły jest pałac wzniesiony w rezydencji książęcej na Ostrowie Lednickim pod Gnieznem. Budynek ten, o wymiarach 39 na 14 metrów, wzniesiony był z kamienia przy zastosowaniu zapraw, pokryto ołowianym dachem. Był to najokazalszy budynek ówczesnej Polski.

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
wawa-1_800.jpgwawa-2_800.jpgwawa-3_800.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.