Kiedy widzisz dobrego człowieka staraj się go naśladować. Kiedy widzisz złego człowieka zastanów się nad samym sobą.

Konfucjusz
Polska zawsze blisko
Czwartek, 23.03.2017 r.
Imieniny: Feliksa i Pelagii

Polska na skróty


Wró?Strona g?ówna Drukuj

POLSKIE LASY: Leśnictwo w dawnej Rzeczypospolitej...

Leszek S. Pręcikowski 2009-05-19
200904231135_100.jpg(L.S. Pręcikowski) LEŚNICTWO W DAWNEJ RZECZYPOSPOLITEJ, POD ZABORAMI, W KSIĘSTWIE WARSZAWSKIM I KRÓLESTWIE POLSKIM (KONGRESOWYM)

Popularne powiedzenie: „Nie było nas, był las - nie będzie nas, będzie las” odzwierciedla stereotypowy pogląd o rzekomej trwałości, niezniszczalności lasu, który to pogląd pokutuje niestety nadal w tzw. „opinii powszechnej”.

Pogląd ten jednakże daleko odbiega on od rzeczywistości. Las od zarania istnienia ludzkości stanowił przebogate źródło pozyskania żywności, lekarstw (ziołolecznictwo) oraz surowca drzewnego niezbędnego we wszystkich dziedzinach gospodarki. Niestety - nie jest to źródło niewyczerpane! Całe wieki niekontrolowanej „gospodarki leśnej” w dawnej Polsce, wreszcie nadmierna eksploatacja przez zaborców, brak zrozumienia istoty racjonalnego gospodarowania lasem przez większość właścicieli prywatnych jak i niektóre rządy w czasach Królestwa Polskiego i II Rzeczypospolitej - doprowadziły do dramatycznego ubytku powierzchni lasów na naszych ziemiach.

U Słowian pierwotnie cała ziemia - a więc i lasy - była traktowana jako dobro wspólne wspólnoty plemiennej, z której swobodnie korzystali jej członkowie. W czasach późniejszych w wyniku rozwoju stosunków gospodarczych i zawłaszczenia dóbr przez możnych oraz ewoluowania owej wspólnoty w kierunku społeczności o charakterze feudalnym pojawiła się indywidualna własność dóbr. Lasy traktowano jednak nadal w znacznej mierze jako dobro wspólne. W Polsce za panowania Piastów, którzy pokonali panów plemiennych i zawłaszczyli plemienne „opola” - całe państwo (dobra ziemskie i lasy) poczęto traktować jako własność monarszą. Władca miał prawo rozporządzania wszelkimi dobrami z prawem pociągania swych poddanych do danin, posług, służby wojskowej itd. - cały kraj stał się jedną wielką królewszczyzną (domeną rodu panującego).

straznik_lesny_250.jpgSytuacja taka nie trwała jednak długo. Jako pierwszy wyłom w tych stosunkach uczynił Kościół, który wymusił na władcy nietykalność swych dóbr i uzyskał liczne przywileje i zwolnienia podatkowe. Tak powstała potężna kategoria dóbr duchownych (w tym lasów duchownych i zakonnych), zwolnionych z podatków i służby wojskowej - co wydatnie osłabiło zdolność obronną ówczesnego Państwa Polskiego. Piastowie jako władcy „rozrzutni” lekką ręką pozbyli się swej domeny, rozdając królewszczyzny tzw. „dobrze zasłużonym”, m. in. za służbę wojskową. Szlachta polska obdarzona została ponadto licznymi przywilejami, które ograniczały jej powinności wobec kraju z nadanych ziem i oddały chłopa w niewolę panu. Poczęła się tworzyć dziedziczna własność ziemska (w tym leśna) - tzw. dobra dominialne, które niebawem znacznie przerosły dobra należące do władcy.

Zgoła odmienne stosunki własnościowe w chwili zawarcia unii polsko-litewskiej (1385 r.) panowały na Litwie. Jagiellonowie zdołali zachować jeszcze znaczny zasób dóbr ziemskich, z czego istotny odsetek stanowiły rozległe puszcze królewskie, potężne zwłaszcza na obszarze Białej, Czarnej i Czerwonej Rusi. Puszcze owe podporządkowano wówczas gospodarce łowieckiej, która była główną obok pozysku drewna dawną formą „przemysłu leśnego”. (...) CZYTAJ DALEJ >>

Leszek Sławomir Pręcikowski, Łodź



OD REDAKCJI:Ze względu na obszerność przygotowanego tekstu oraz mnogość materiału ilustracyjnego a także w celu zachowania koncepcji autora niniejszy materiał w całości w formacie WORD, można przeczytać po kliknięciu CZYTAJ DALEJ >>
Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM
Niezwykle bogate opracowanie przydatne dla naukowców a ja chciałbym poczytać coś bardziej...
~miłośnik lasu 2009-05-20 22:34

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
album-3.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
mlynarski.jpg

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1275055.jpg

RADIO MAGIAN

czytajac1.jpg
radio_magian_330.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  16090_330.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...

LICZY SIĘ KAŻDY DAR SERCA

marta_1_330_edyt.jpg
  Redakcja Albumu Polskiego zwraca się do wszystkich czytelników przyjaciół i ludzi dobrej woli z apelem o wsparcie dla Marty Smolińskiej wnuczki naszych przyjaciół.   Jeśli rozliczając swój PIT macie zamiar...

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2017 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.