Sprawy ludzkie nie idą aż tak dobrze, żeby się podobało większości to co lepsze.

Lucjusz Anneusz Seneka
Polska zawsze blisko
Poniedziałek, 16.10.2017 r.
Imieniny: Gawła i Ambrożego


Wró?Strona g?ówna Drukuj

Sensacyjne odkrycia w Zegrzu

Andrzej Karski 2008-10-29
karski_70.jpg Teren dawnej Twierdzy Zegrze kryje jeszcze wiele niezbadanych tajemnic. Przed oczyma ciekawskich kryje je najczęściej ziemia, wielokrotnie przemieszczana z miejsca na miejsce przez niezliczone rzesze rolników, robotników i żołnierzy. Niemal każdy z nich, wkładając w tu swą pracę, pozostawił nie tylko cząstkę siebie, ale i wiele przedmiotów codziennego użytku oraz sporo zasypanych piskiem, zapomnianych już elementów konstrukcji i wyposażenia twierdzy. Przy okazji prowadzonych obecnie prac budowlanych, drogowych, remontowych, przy okazji usuwania awarii, czy za sprawą zwyczajnego przypadku, niektóre z ukrytych przez lata przed wzrokiem człowieka tajemnic wychodzi na światło dzienne. Takie niespodziewane odkrycia stanowią zawsze sporą sensację. Jednocześnie, odpowiednio rozpoznane, opisane i umiejscowione, przyczyniają się do pełniejszego poznania przeszłości, w tym zwłaszcza codziennego życia mieszkańców i żołnierzy dawnego carskiego, niemieckiego i polskiego garnizonu jak też funkcjonujących na jego terenie jednostek wojskowych wraz z cała towarzyszącą im infrastrukturą.

W ciągu ostatnich kilku miesięcy takich ciekawych, niezwykłych a nawet wręcz sensacyjnych odkryć dokonano, co najmniej kilka. Jednym z najciekawszych było odsłonięcie, podczas prac prowadzonych przy układaniu nowej sieci wodociągowej, fragmentów podziemnych, ceglanych korytarzy. Jeden z fragmentów takiego korytarza odkryto na terenie osiedla, naprzeciw dawnej siedziby Wojskowej Administracji Koszar, drugi natomiast, na terenie koszar, tuż przy bocznej bramie Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki. Fragmenty tuneli obudowane są starą, ale dobrze zachowaną czerwoną cegłą i wyglądają prawie identycznie. Mają około 1,80 m wysokości i nieco ponad metr szerokości, co sugeruje, iż stanowiły prawdopodobnie niegdyś część całego systemu podziemnych ciągów komunikacyjnych przeznaczonych do przemieszczania się załogi twierdzy w czasie zagrożenia. Mogły się w nich swobodnie minąć dwie osoby. Trudno coś więcej o nich powiedzieć, gdyż korytarze te po kilku metrach zablokowane były ceglanym gruzem z zarwanych stropów i zwalonych ścian. Nie udało się przeprowadzić ich dokładnych oględzin, gdyż tuż po zakończeniu prac, zostały przez ekipy remontowe skrzętnie zasypane. Ich istnienie i miejsca odkrycia odnotował jedynie historyk ppłk Mirosław Pakuła, który pisał akurat pracę doktorską na temat historii zegrzyńskiej twierdzy. Wzmianka o odnalezionych tunelach znalazła się w jego pracy, którą obronił w pułtuskiej Akademii Humanistycznej w listopadzie 2007 roku. Nie mniej ciekawych odkryć dokonano na terenie Ośrodka Konferencyjno-Szkoleniowego Polskiej Agencji Prasowej w Zegrzu. Pierwszym, są doskonale zachowane szyny kolejki wąskotorowej z czasów twierdzy. Jak podają źródła historyczne, linia kolejki wąskotorowej została zbudowana i funkcjonowała na terenie Twierdzy Zegrze niemal przez cały okres jej istnienia, od 1897 do 1918 roku i służyła do transportu materiałów i ludzi wewnątrz zegrzyńskich umocnień. Do dnia dzisiejszego zachowały się tylko fragmenty nasypów kolejowych, bramy i tunele kolejowe w Umocnieniu Dużym oraz dwie wystające z ziemi szyny w ośrodku PAP, które właśnie odkryła osuwająca się ziemia.

odnalezione_szyny_kolejki_w.jpg
Drugim odkryciem jest granitowy głaz leżący tuż przy betonowej drodze wiodącej z pałacyku do portu. Przez lata nikt nie zwracał na niego uwagi, jako, że podobnych głazów w ośrodku można zobaczyć kilkanaście. Ten jednak kryje w sobie nieznaną bliżej tajemnicę. Na odwróconej od ścieżki stronie widnieje starannie wykuty napis: „Zegrze DS i OM ∫ IX 1930 r.” Litery są bardzo dobrze zachowane, głęboko wyryte i niezwykle wyraźne. Odnosi się nieodparte wrażenie, że wyrył je prawdziwy profesjonalista, doświadczony kamieniarz. Kto i w jakim celu wyrył napis, można się tylko domyślać. Jedno jest pewne, w owym czasie na terenie Zegrza działało Centrum Wyszkolenia Łączności, utworzone 15 sierpnia 1929 roku, które funkcjonowało aż do wybuchu II wojny światowej. Tam, gdzie leży obecnie kamień istniał park i trakt spacerowy. Jest prawdopodobne, że napis ten wyrył lub polecił wyryć w kamieniu jakiś zakochany słuchacz Centrum, który być może smalił cholewki do jednej ze szkolących się w Zegrzu, w latach 1927 – 1936, telegrafistek, zwanych popularnie „juzistkami”. W sumie na dziesięciu kursach przeszkolono 300 młodych i ładnych dziewcząt, skierowanych tam przez Ministerstwo Poczt i Telegrafów. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że wówczas panny te, skoszarowane i umundurowane stanowiły, nie lada sensację a jednocześnie były obiektem westchnień niejednego podchorążego. Tak wspomina tamte czasy, w artykule zamieszczonym w piśmie „Podchorążak” z 1932 roku, jeden ze słuchaczy:

kamie.jpg
- „Właściwie przez cały czas jesteśmy „w polu”. Zegrze w przeciwieństwie do innych podchorążówek nie posiada na miejscu żadnego bodajże kilkutysięcznego środowiska ludzkiego. Jest to klasyczny obóz wojskowy. Przed i w okresie wojny światowej stanowiło Zegrze szereg fortów twierdzy modlińskiej. Brak miasta wynagradza nam w zupełności malownicze położenie Zegrza nad Narwią w pobliżu zlewiska Bugo-Narwii. Jest tu prześliczna plaża i kąpielisko. Posiadamy nadto piękny park z chórem słowików w porze wiosennej. Tu pod wiekowemi konarami lipowemi, w blasku księżyca, dokonało się zapewne tysiąc i jeden zwierzeń miłosnych. Stać się to mogło tym łatwiej, że jednym z największych powabów szkoły, czego koledzy szczerze zazdrościć nam będą, jest 10-miesięczny kurs przysposobienia dla kobiet, tzw. kurs juzistek. Są to telegrafistki Min. Poczt i Telegrafów, obsługujące specjalnego typu aparaty telegraficzne drukujące. Podczas karnawału i w chwilach wolnych od służby ( znajdą się i takie chwile mimo wszystko) wnoszą nasze koleżanki szczerość uśmiechu w monotonię naszych codziennych zajęć.”

A może kamień ma zupełnie inną historię? Trudno to teraz przesądzać. W każdym razie, ta romantyczna jest najbardziej pociągająca...

Andrzej Karski,Zegrze

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
a-p-01.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
zbic_szybe_330.jpg

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

RADIO MAGIAN

czytajac1.jpg
radio_magian_330.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  fontanna2.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

LICZY SIĘ KAŻDY DAR SERCA

marta_1_330_edyt.jpg
  Redakcja Albumu Polskiego zwraca się do wszystkich czytelników przyjaciół i ludzi dobrej woli z apelem o wsparcie dla Marty Smolińskiej wnuczki naszych przyjaciół.   Jeśli rozliczając swój PIT macie zamiar...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2017 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.