Każda praca jest możliwa do wykonania jeśli podzielić ją na małe odcinki.

Abraham Lincoln
Polska zawsze blisko
Środa, 22.11.2017 r.
Imieniny: Marka i Cecylii


Wró?Strona g?ówna Drukuj

Wilczy Szaniec

Redakcja 2005-11-18
tajemnice_m.gifW lipcu 1940 roku twórca „Organisation Todt”, 50-letni generał major dr inż. Fritz Todt (zginął 8 lutego 1942r. w katastrofie lotniczej po starcie z Kętrzyna). otrzymał zadanie budowy tajnego obiektu w Die Görlitz (Gierłoż). Inżynierowie Todta byli znakomitymi specjalistami od budowy umocnień wojskowych i bunkrów, a sama organizacja zatrudniała setki tysięcy robotników, w tym także jeńców wojennych. Budowa tradycyjnie prowadzona była przez organizację Todt i również jak inne budowle (np. Mamerki) pod kryptonimem Fabryki Chemicznej Askania. Robotnicy byli zatrudniani przez prywatne firmy z Kętrzyna i Giżycka. Przy pracach budowlanych nie zatrudniano robotników przymusowych ani jeńców wojennych. Wszyscy robotnicy byli zakwaterowani w Kętrzynie i codziennie dojeżdżali koleją i samochodami. Stosowano rotację robotników i żaden z nich nie pracował tu dłużej niż pół roku. Łącznie przy budowie pracowało około 20 tysięcy ludzi.
Nazwa kwatery - Wolfschanze (Wilczy Szaniec), pochodziła od partyjnego pseudonimu Hitlera. Została ona zbudowana, gdyż Hitler uważał, że kwatery położone na terenie Niemiec będą zbyt odległe od planowanych pól bitew w wojnie ze Związkiem Radzieckim. Mobilna kwatera, czyli pociąg pancerny, zapewniała możliwość szybkiego przemieszczania się wraz z frontem, ale na dłuższą metę nie nadawała się ona jako docelowa siedziba sztabu.

gierloz.jpgFakt, że las w Gierłoży znajdował się w pobliżu granicy ze Związkiem Radzieckim, a plan „Barbarossa” przewidywał atak na ZSRR był jednym z decydujących czynników lokalizacji kwatery Hitlera. Nie jedynym jednak. Rzesza Niemiecka podzielona była na okręgi obronne. Jednym z najbardziej ufortyfikowanym był okręg nr 1 - Prusy Wschodnie. Posiadał on wiele twierdz (Giżycko, Toruń, Kłajpeda, Piława) i tzw. rejonów umocnionych z okopami przeciwpancernymi, zaporami przeciwczołgowymi i zasiekami z drutu kolczastego. Obszar przyszłej kwatery położony był w dużym oddaleniu od arterii komunikacyjnych (oprócz linii kolejowej Kętrzyn-Węgorzewo), w starym mieszanym lesie stanowiącym całoroczną, naturalną osłonę obiektów, A rozciągające się na wschód Wielkie Jeziora Mazurskie stanowiły naturalną przeszkodę dla wojsk lądowych. Na przesmyku pomiędzy jeziorami znajdowała się twierdza Boyen.
Jesienią 1940 roku, pod pozorem budowy zakładów chemicznych rozpoczęto w Gierłoży prace. Wiosną 1941 roku umocniono nawierzchnie dróg, założono bocznicę kolejową a. na rozległych łąkach wybudowano lotnisko. Lotnisko Wilamowo było obiektem sportowym. Wybudowanym w 1935 roku. Podczas prac przy Wilczym Szańcu lotnisko zostało zmodernizowane i służyło do obsługi pasażerskiej kwatery Hitlera, a także wchodziło w system jej ochrony zewnętrznej. W południowej części lotniska były dwa betonowe pasy przecinające się nawzajem tak, że tworzyły literę X. Pozwalało to na dostosowanie startów samolotów do kierunków wiejących wiatrów. Pas startowy po przedłużeniu oddano do użytku w grudniu 1941. Był on przystosowany do obsługi samolotów Ju-52 i czteromotorowych Focke Wulf 200 Condor. W części północno-zachodniej lotniska znajduje się 9 stojanek (rodzaj odkrytych hangarów) - nasypów ziemnych w kształcie podków, gdzie stacjonowały myśliwce. Stojanki od góry przykrywane były siatkami maskującymi. Do stojanek było doprowadzone rurami paliwo. Od stojanek prowadzą betonowe drogi kołowania do pasów startowych, niezależnych od pasów startowych do obsługi pasażerskiej. Pod drzewami powstały bunkry i umocnione zabudowania. Główne bunkry nie posiadały okien. Wiele wskazuje na to, że były wielokondygnacyjne.
Pierwszy etap budowy kończy się 23 czerwca 1941 roku. W dzień po napaści na Związek Radziecki Hitler przeniósł się do Gierłoży, żeby w bezpośredniej bliskości frontu kierować ruchami niemieckich wojsk. Drugi etap budowy przypadł na lata 1942-1943. Dobudowano wówczas szereg drewnianych baraków, w których mieściły się pomieszczenia biurowe i mieszkalne. Z przyczyn bezpieczeństwa niektóre z nich wzmacniane były stropami strunobetonowymi. W lutym 1944 roku, ze względów zdrowotnych Hitler udaje się do Berghofu – alpejskiej twierdzy wodza III Rzeszy.. Przystąpiono wówczas do wzmocnienia niektórych wybudowanych już schronów. Istniejące już bunkry obudowywano dodatkową ścianą i stropem. Pomiędzy pierwszą a drugą warstwą betonu znajdowała się ok. 50 cm warstwa grysu bazaltowego i żwiru. W ten sposób wzmocniono bunkier Hitlera oraz bunkier dla gości. Od podstaw natomiast wybudowano bunkier Göringa oraz Bormanna, a także bunkier ogólnego użytku.
Ścisły obszar kwatery wynosił 250 ha, oraz 800 ha lasu. Całość zabezpieczona była zaporami z drutu kolczastego oraz polami minowymi o szerokości od 50 do 100 metrów. Teren Wolfsschanze podzielony został na trzy strefy, osobno ogrodzone i osobno strzeżone. Strefa I położona była wewnątrz kompleksu. Znalazły się tu bunkry Bormanna, siedziba Jodla oraz najbardziej strzeżone schrony: Hitlera, Göringa, Bormana, Keitla. Oprócz tego zlokalizowano tu centrale łączności, biuro prasowe, budynki ochrony i specjalnie dla Hitlera kino i herbaciarnia. Strefa oddzielona była od pozostałych drutem kolczastym i polem minowym; była najpilniej strzeżonym rejonem. Przed wejściem do tej strefy sprawdzano przepustki i dowody tożsamości nawet znanym osobistościom z kierownictwa III Rzeszy. Przepustki stałe na wejście do strefy były często zmieniane. Najczęściej stosowano dla wezwanych na konferencje i narady, przepustki jednorazowe. Obowiązywała wszystkich wchodzących kategoryczna zasada pozostawienia broni przed wejściem do tej strefy. Strefa II położona była po południowej stronie drogi. W tym miejscu znalazły się budynki komendantury kwatery, a także schrony dowództwa Wehrmachtu. Lokalizacje znalazły tu także kasyno, dowództwo Luftwaffe, Kriegsmarine, ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Uzbrojenia i Amunicji, bocznica i stacja kolejowa. Na terenie tym obowiązywały też specjalne przepustki. Strefa III położona w zewnętrznej części kompleksu. Znalazły się tutaj magazyny, pomieszczenia ochrony, posterunki, zaplecze techniczne. Systemy alarmowe i uzbrojone minami szlabany drogowe zabezpieczały wejścia i wjazdy. Wybór Wolfsschanze na stałą siedzibę kwatery głównej OKW spowodował, że najbliższe otoczenie führera umiejscowiło swe siedziby w Prusach. Reichsführer SS, Henrich Himmier, osiedlił się w pobliżu miejscowości Pozezdrze, na trasie Giżycko-Węgorzewo. W Mikołajkach była kwatera Abwehry (wywiad wojskowy), w Giżycku - Oddział Sztabu Generalnego OKH – „Obce Armie-Wschodu”. W Sztynorcie często przebywał minister spraw zagranicznych - Joachim von Ribbeentrop. Hermanem Göringiem na swą siedzibę wybrał Puszczę Piską.
Bunkier Hitlera był wyjątkowo solidnie wybudowany. Ściany i strop początkowo miały 2 metry grubości. Gdy zagrożenie bombardowaniem stało się realne w 1944 roku cały bunkier oblano warstwą betonową. Powstała w ten sposób budowla miała ściany o grubości 7 metrów i stropach grubości 8 metrów, dzięki temu schron ten był odporny na wszelkie uderzenia pocisków w tamtych czasach. Wnętrze bunkra było skromne. Sekretarka Hitlera - Christa Schroeder tak je opisała: „Bunkier, w którym śpimy ma wielkość przedziału kolejowego, a boazeria jest z jasnego drewna, co sprawia miłe wrażenie. Mieści się w nim toaletka do mycia, z wiszącym nad nią lustrem, i małe radio Siemensa. Bunkier ma nawet ogrzewanie elektryczne, które oczywiście nie jest włączone, a także ścienne lampki o pięknym kształcie i wąskie twarde łóżko wyścielone trawą morską... W pomieszczeniach jest wręcz zbyt chłodno. Łóżko trzeba zawsze ogrzewać i osuszać ciepłem własnego ciała, bo ciągle jest wilgotne.” Bunkier Hitlera opisał też Albert Speer – minister przemysłu i główny architekt Hiotlera: „… z zewnątrz podobny do staroegipskiego grobowca, był właściwie jednym wielkim klocem betonowym, bez okien, bez bezpośredniego dopływu powietrza, budynkiem, którego ściany betonowe było wielokrotnie większe od powierzchni użytkowej.”
Za osobiste bezpieczeństwo Hitlera odpowiadała Służba Bezpieczeństwa Rzeszy - RSD, którą dowodził SS-Brigadenführer Rattenhuber. RSD składało się z dwóch grup. Do każdej z nich należało po dziesięciu funkcjonariuszy służby kryminalnej i kilkunastu członków gwardii przybocznej Hitlera. Za ochronę zewnętrzną kwatery odpowiedzialny był zmotoryzowany batalion przyboczny Führera, który do lipca 1944 r. urósł do wielkości pułku. Był wyposażony w czołgi, działa przeciwlotnicze oraz broń ciężką. Niedaleko Gołdapi, w odległości ok. 75 km od Kętrzyna, stacjonowała jednostka powietrzno-desantowa. Nad bezpieczeństwem Wilczego Szańca czuwały poza tym oddziały nasłuchu, których zadaniem było wykrywanie samolotów w promieniu do 100 km.
Mimo, zdawałoby się, rygorystycznie przestrzeganych zasad bezpieczeństwa, doszło jednak w Wilczym Szańcu do najsłynniejszego zamachu na życie Adolfa Hitlera. Gdy w roku 1944 sytuacja militarna III Rzeszy stawała się coraz gorsza, w kręgach wojskowych zaczęto zdawać sobie sprawę, że tylko odsunięcie Hitlera od władzy pozwoli na przerwanie działań wojennych, i zawarcie separatystycznego pokoju z Zachodem. Na bezpośredniego wykonawcę zamachu wyznaczono pułkownika Clausa Schenka hrabiego von Stauffenberga, szefa sztabu dowódcy wojska zapasowych. Przygotowania do zamachu opierały się na planie pod kryptonimem Walkiria, który przewidziany był na wypadek ewentualnego buntu jeńców i robotników przymusowych, których miliony wtedy znajdowały się na terenie Rzeszy. W pierwotnej wersji plan ten, zatwierdzony osobiście przez Hitlera, przewidywał wykorzystanie wojsk lądowych do stłumienia ewentualnego buntu więźniów. Spiskowcy natomiast wojska te zamierzali wykorzystać do przeprowadzenia zamachu wojskowego - zajęcia dzielnicy rządowej, ministerstwa propagandy, aresztowania funkcjonariuszy rządowych i partyjnych, obsadzenia redakcji radiowych i prasowych.
Termin zamachu kilkakrotnie z różnych przyczyn przekładano, aż w końcu 18 lipca 1944 roku otrzymał Stauffenberg polecenie, by 20 lipca stawić się na naradzie w Wilczym. W czwartek 20 lipca Stauffenberg i jego adiutant Werner von Haeften opuścili Berlin i samolotem udali się do Wilczego Szańca. W teczce Stauffenberga znajdowały się dwie bomby. Narada u Hitlera została wyznaczona na godzinę 12.30. Na kilka minut przed wyznaczoną godziną pułkownik udał się do baraku narad. Po kilku minutach Stauffenberg oznajmił, że musi zadzwonić. Udał się do sąsiedniego, przylegającego do sali narad pomieszczenia, teczkę z odbezpieczoną wcześniej bombą zostawiając na stole. W baraku momencie nastąpiła potężna eksplozja. Zamachowcy byli przekonani, że Hitler zginął. Prawda jednak okazała się inna. W chwili, kiedy pułkownik wyszedł, któryś z uczestników narady zdjął teczkę z bombą ze stołu i postawił ją pod nim. To najprawdopodobniej uratowało życie Hitlera i innych osób znajdujących się w pomieszczeniu. Hitler został lekko ranny w prawą rękę. Z 24 osób znajdujących się w pomieszczeniu w chwili wybuchu, cztery osoby zginęły, natomiast 11 zostało rannych. Niezdecydowana postawa spiskowców spowodowała załamanie puczu i jeszcze tego samego wieczoru pułkownik Stauffenberg został aresztowany i wraz z innymi uczestnikami spisku tej samej nocy rozstrzelany. Powołany po zamachu tzw. Trybunał Ludowy pod przewodnictwem Rolanda Freislera w pokazowych procesach skazywał uczestników spisku na jedyny wyrok - karę śmierci. Łącznie zamordowanych w związku z tym zamachem zostało ok. 5 tysięcy ludzi, w tym 150 wyższych oficerów.
W październiku 1944 roku Armia Czerwona zbliżyła się do granic Prus Wschodnich. W związku z realnym niebezpieczeństwem bezpośredniego ataku na Wilczy Szaniec kwatera główna została przeniesiona do Zossen w okolicach Berlina. Miało to miejsce 20 listopada 1944 roku. Dwa dni później feldmarszałek Wilhelm Keitel wydał rozkaz zaminowania kwatery. Całkowite zniszczenie Wilczego Szańca miało nastąpić w ciągu doby od wydania stosownego rozkazu. 12 stycznia 1945 roku rusza kolejna ofensywa Armii Czerwonej. Oddziałom niemieckim, stacjonującym w Wilczym Szańcu grozi okrążenie. W związku z tym 24 stycznia Niemcy detonują ładunki umieszczone w schronach a następnie opuszczają zniszczoną kwaterę. 27 stycznia 1945 roku Rosjanie zajmują Wilczy Szaniec bez walki.
Po trwającym tu aż do 1955 roku rozminowywaniu terenu (zabezpieczono ponad 54 tys. min) urządzono w Wilczym Szańcu muzeum, mające być symbolem pokonanej III Rzeszy.
Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Trzymajmy się zasad

rozpacz1.jpg

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
ap-31.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
plug_sniezny.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2017 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.