Niedziela, 22.09.2019 r. Imieniny: Tomasza i Maurycego
Nie ma takiego sytemu, w którym póki naród żyje i pracuje, a zdolni ludzie się rodzą, nie działoby się nic dobrego.

Maria Dąbrowska
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Z archiwum drukarstwa: ANTYKWA

Andrzej Nowak 2005-11-18
Antykwa W znaczeniu potocznym antykwa to każde proste pismo – w odróżnieniu od pisma pochyłego (kursywa, italika). W istocie antykwa to piękne pismo drukarskie, które powstało w drugiej połowie XV wieku. W swoim rozwoju antykwa przechodziła trzy zasadnicze fazy: renesansową, barokową i klasycystyczną. Nie sposób znaleźć jednego twórcę – liternika, który opracował antykwę i wprowadził ją w życie. Nad stworzeniem pisma antykwowego pracowało wielu bardzo wybitnych kaligrafów: Poggio Bracciolini, Niccolo Niccoli, Ambrogio Traversarni ale również wybitni malarze: Leonardo da Vinci, Lucca della Robia, Luca Paccioli, Albrecht Dürer... Wszyscy oni zafascynowani pięknem rzymskich inskrypcji i pisma karolińskiego starali się przetworzyć te wzory w antykwę renesansową. Jak skuteczne były ich próby niech świadczy fakt, że antykwa w krótkim czasie wyparła pismo gotyckie z większości krajów europejskich. Ośrodkiem drukarskim, w którym antykwa najwcześniej i najpełniej znalazła uznanie była Wenecja. Z tym też miastem związane są nazwiska jej twórców. Stąd też często antykwę wczesnorenesansową określa się mianem weneckiej. Antykwę wenecką cechowały doskonale wyważone proporcje poszczególnych elementów liter, minimalna różnica w grubości linii zasadniczych i bocznych, zaokrąglenie szeryfów, ukośne ustawienie osi w okrągłych częściach liter. We wczesnej formie weneckiej kreska w literze e była ukośna, w późniejszej prosta. Jako pierwsi antykwą posłużyli się drukarze K. Sweynheym i A. Pannartz w Subiaco pod Rzymem w 1465 roku. Następni byli bracia Johann i Wendelina ze Spiry, N. Jenson i Manutius, dla którego piękne pismo zwane Poliphilus wyciął Griffo. W pierwszej połowie XVI wieku głównym projektantem liternictwa i drzeworytowych zdobników we Francji był G. Tory, którego bardzo silny wpływ obserwuje się na kroju antykwy Garamonda, rozpowszechnionej przez Le Bé i R. Granjon we Włoszech, a przez drukarnie Plantina i Elzewirów w Holandii. W drugim etapie rozwoju antykwy - barokowej - uczestniczyła już poza Włochami w znacznym stopniu Europa Zachodnia z Holandią, Francją i Anglią na czele. W Holandii działali Christoph van Dyck, Anton Janson i J. M. Fleischman. We Francji Grandjean stworzył na polecenie Ludwika XIV dla Drukarni Królewskiej w Paryżu piękną antykwę Romain du Roi, a drukarska rodzina Fournierów, zwłaszcza Pierre Simon zapisała się szczytnie w historii francuskiej typografii. W Anglii utrwaliła się antykwa W. Caslona i J. Baskerville’a. Różnice między antykwą renesansową a barokową polegały przede wszystkim na większym kontraście między grubymi i cienkimi liniami liter oraz na prostych szeryfach i prawie pionowej osi okrągłych części liter. Po spokojnej antykwie renesansowej był to okres antykwy dynamicznej. Trzecia faza antykwy – klasycystyczna – związana jest przede wszystkim z rodziną Didotów we Francji, z której François Ambroise i jego dwaj synowie, Pierre i Firmin, walczyli o prostotę pisma i druku przeciwstawiając się manierze barokowej. Taką też ideę reprezentował G. Bodoni z Parmy, który piękno pisma opierał na dwóch elementach: harmonii i proporcji. W Niemczech ciekawy kształt antykwy stworzył Walbaum. W tym okresie antykwa uzyskała nowe cechy przede wszystkim dzięki zastosowaniu w drukarstwie na dużą skalę techniki miedziorytniczej, w której cienka igła miała znacznie większe możliwości w uzyskiwaniu delikatnych linii. Zastosowanie igły stalowej położyło ostatecznie kres wszelkim reminiscencjom pisma ręcznego w kształcie czcionek drukarskich. Pismo stało się logiczne, prostsze, chłodniejsze. Antykwa klasycystyczna ma bardzo wyraźne różnice w grubości linii, szeryfy są umieszczone pod kątem prostym, a osie w zaokrągleniach liter są ustawione pionowo. W XIX wieku, w Anglii zaczęto lansować stare wczesnorenesansowe kroje antykwy, nazwanej błędnie mediewalową, odznaczające się łagodnością i miękkością łuków liter oraz kontrastową grubością ich elementów. Kroje te w Anglii nosiły nazwę Old Style, w Niemczech Mediaeval. Piękny krój antykwy odrodził się w XX wieku i w krótkim czasie uległ zasadniczym przeobrażeniom, związanym z szybkim rozwojem typografii – szczególnie komputerowej. Trudno dziś zliczyć ilość komputerowych krojów pism. Można jednak przyjąć za pewnik, że większość z nich ma wzór wspaniałe antykwy tworzone przed wiekami, przez wielkich mistrzów. Bembo: antykwa renesansowa wenecka, wycięta przez Francesco da Bolonia (Griffo) w 1495 roku do dzieła Piotra Bembo De Atena, wydanego przez Manutiusa. Krój ten przez kilka wieków stanowił wzór dla wielu artystów czcionki. Garamond: piękna, elegancka i szlachetna w kroju renesansowa antykwa francuska, wzorowana na antykwie weneckiej (Griffo), dzieło C. Garamonda z lat 1529-1545) Caslon: antykwa stworzona w Anglii przez W. Caslona jeszcze pod wpływem wzorów holenderskich, ale już w dużym stopniu o cechach indywidualnego stylu angielskiego. Baskerville: antykwa stworzona w 1760 roku w Anglii przez Johna Baskerville; od Caslona i innych różni się przede wszystkim akcentowaniem grubości pionowych kresek i mocnymi szeryfami. Didot: antykwa zaprojektowana w 1775 roku F. A. Didota we Francji; charakteryzowała się silnym kontrastem cienkich i grubych linii. Pismo zostało udoskonalono przez syna twórcy, Firmina. Bodoni: antykwa włoska, stworzona przez G. Bodoniego w drugiej połowie XVIII wieku. Walbaum: antykwa niemiecka Ericha Walbauma o typowym klasycystycznym kształcie. Półtawski: polska antykwa stworzona w latach 1926-1933 (niestety dziś niemal zupełnie zapomniana).
Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-3.jpgtaka-warszawa-9.jpga-p-3-97.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.