Wtorek, 26.03.2019 r. Imieniny: Teodora i Emanuela
Kiedy widzisz dobrego człowieka staraj się go naśladować. Kiedy widzisz złego człowieka zastanów się nad samym sobą.

Konfucjusz
Polska zawsze blisko
Wró?Strona g?ówna Drukuj

Zegrzyński Kościół Garnizonowy

Andrzej Karski 2008-05-09
KAMIEŃ POŚWIĘCIŁ PAPIEŻ

p1014289_70.jpg
5 października 1996 roku, w Watykanie, Ojciec Święty, papież Jan Paweł II poświęcił kamienie węgielne pod 5 kościołów garnizonowych, które miały zostać odbudowane na terenie garnizonów w całej Polsce. Jednym z nich był kamień pod kościół garnizonowy w Zegrzu nad Zalewem Zegrzyńskim. Zaraz po przewiezieniu kamieni do kraju, w Zegrzu rozpoczęły się pierwsze prace organizacyjne inicjujące odbudowę świątyni, która ma długą i niezwykle barwną historię.


Historię tę warto przypomnieć, choćby dlatego, iż sięga ona aż XIV wieku. Wtedy to w 1349 roku, w tzw. „falsyfikacie mogileńskim” pojawia się po raz pierwszy wzmianka o wsi Zgiersz. Po raz drugi w zapiskach z 1367 roku wzmiankowany jest pleban kościoła parafialnego Bronisław, który pobierał dziesięciny z okolicznych wsi: Mokotowa, Młocin, Wawrzyszewa i Woli. W Zegrzu stała wtedy drewniana kaplica, prawdopodobnie zbudowana już w XIII wieku, która opierając się zawieruchom wojennym, jeszcze przez dwa wieki służyła mieszkańcom. Dopiero około 1578 roku została rozebrana a na jej miejsce, dzięki staraniom proboszcza Zegrza księdza Mikołaja Kiełpińskiego, w 1580 roku, postawiono częściowo murowany kościół, poświęcony przez biskupa Baranowskiego. Budowla ta stała w Zegrzu jednak bardzo krótko i być może z powodu wady konstrukcyjnej, została częściowo rozebrana.

Dopiero w dwa lata później, na tym samym miejscu, wzniesiony został całkowicie murowany kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego i św. Barbary. Fundatorami tego obiektu byli tym razem właściciele Zegrza i dóbr okolicznych, kasztelan zakroczymski Antoni Krasiński oraz jego żona, Barbara z Zielińskich. Nowy kościół był budowlą stosunkowo dużą oraz solidną i służył mieszkańcom miejscowej parafii aż do roku 1895 roku, kiedy to w Zegrzu zakwaterowany został garnizon rosyjski budujący tu niewielką twierdzę osłaniającą przeprawę przez Narew. Rosjanie kościół odkupili za dużą jak na owe czasy sumę 54 tysiące rubli i sporym nakładem środków prze kilka lat przebudowali na cerkiew prawosławną. Służyła ona żołnierzom rosyjskiego garnizonu, kadrze i ich rodzinom aż do I wojny światowej. Dodać jeszcze można, iż w pobliżu kościoła, nad brzegami Narwi, istniał też niewielki cmentarz katolicki i prawosławny. Jeszcze w okresie 20-lecia wojennego chowano tam zmarłych. Po II wojnie światowej popadł on w całkowite zapomnienie i uległ zupełnemu zniszczeniu. Pod koniec lat osiemdziesiątych został splantowany podczas budowy osiedla wojskowego, zaś znalezione tam podczas robót szczątki, pochowano na cmentarzu w Serocku. Jedynymi śladami jakie pozostały po dawnym cmentarzu są: kaplica cmentarna, wykorzystywana obecnie jako spawalnia przez miejscowy WAK, oraz kamień nagrobny z metalową tabliczką , z XIX wieku, zarządcy dóbr Potockich, znajdujący się na terenie koszar CSŁiI.

p1014287.jpg
Za uzyskaną ze sprzedaży kwotę oraz pieniądze z datków i środków przekazanych przez rodzinę Kiełpińskich, w pobliskiej wsi Wola Kiełpińskia, pod kierunkiem ówczesnego proboszcza ks. Kowalskiego, wybudowano kościół parafialny, który w dobrym stanie stoi do dziś. W czasie działań I wojny światowej, cerkiew w Zegrzu uległa poważnym uszkodzeniom i nie wykorzystywano jej jako obiektu sakralnego aż do 1926 roku.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w Zegrzu rozmieszczono polski garnizon legionowy – Obóz Wyszkolenia Łączności, w 1919 roku obiekt cerkiewny przekazano Wojsku Polskiemu i zgodnie z decyzją Ministerstwa Spraw Wojskowych, po kilku latach rozpoczęto jego przebudowę. Przebudową kierował kapelan miejscowego garnizonu ks. Żółtowski. Z ciągłego braku środków prace przy odbudowie i przebudowie posuwały się bardzo powoli i trwały od 1924 do 1932 roku. Najpierw usunięto gruz, następnie przystąpiono do robót remontowych i budowlanych. Pierwszy etap przebudowy trwał trzy lata. Polegał on na przywróceniu obiektowi charakteru świątyni katolickiej. Wykorzystując żelazny szkielet potężnej kopuły cerkiewnej, obudowano cybulantę lekkimi krążynami drewnianymi i przekształcono w wieżę renesansową. Wewnątrz, usunięto przesadną cerkiewną ornamentykę i umieszczono elementy charakterystyczne dla wystroju kościoła katolickiego. Dalszą przebudowę kontynuowano z niewielkimi przerwami powodowanymi brakiem środków, aż do roku 1932, w oparciu o projekt znanego architekta Aleksandra Norwetha. Po zakończeniu przebudowy kościół został ponownie poświęcony i odbywały się tu wszystkie garnizonowe uroczystości kościelne, a także przysięgi i promocje Przebudowany kościół służył mieszkańcom oraz żołnierzom miejscowego garnizonu aż do wybuchu II wojny światowej.

Gdy do Zegrza wkroczyły wojska hitlerowskie, zorganizowano tu szkołę łączności Wehrmachtu a kościół zamieniono w świątynię ewangelicką. W 1944 roku, w wyniku działań wojennych, kościół uległ ponownym, ogromnym zniszczeniom. Zachowała się jedynie nawa główna z jedną z naw bocznych. Nie było wieży ani dachu.

Pomimo licznych starań mieszkańców garnizonu oraz władz kościelnych, komunistyczne władze nie wyraziły zgody na odbudowę kościoła. Obrazu zniszczenia dopełniło wysadzenie, z rozkazu ówczesnego dowództwa garnizonu, pozostałych ruin w 1987 roku i to pomimo tego, iż obiekt ten figurował w rejestrze zabytków. Podłożonym pod resztki świątyni ładunkom trotylu oparła się jedynie poszarpana, wysoka, betonowa kolumna, która przez kilka kolejnych lata, w niemym krzyku, głosiła tragedię i konieczność odbudowy tego charakterystycznego dla Zegrza obiektu architektonicznego.

p1014289.jpg
Ciągłe starania społeczności zegrzyńskiej sprawiły, że w lipcu 1993 roku, ksiądz biskup Marcinkowski, poświęcił żelazny krzyż, ustawiony przy ruinach kościoła w intencji jego odbudowy. W dniach 15-16 września 1996 roku, odbyła się w Zegrzu uroczystość Nawiedzenia Figury Matki Bożej a Fatimy, w której uczestniczył Biskup Polowy Sławoj Leszek Głódź. W homilii wygłoszonej o północy na gruzach kościoła stwierdził: „...jeżeli Bóg zapragnie świątyni, to ludzkie serca tak rozgrzeje i rozpali, że nic ich nie powstrzyma od tego, aby Bogu wystawić i sobie dom modlitwy, który będzie odbudowany pod wezwaniem Matki Bożej Fatimskiej...” I tak też się stało... Już w rok później, 15 sierpnia 1997 roku, ks. kapelan Zenon Surma, odprawił Mszę Świętą z okazji święta Wojska Polskiego, po której zawiązał się społeczny 12-osobowy Komitet Odbudowy Kościoła w Zegrzu, pod przewodnictwem p. Józefa Miłosza. Po zgromadzeniu niewielkich środków, odbudowa, a właściwie budowa kościoła od fundamentów, ruszyła już w dwa lata później, czyli w 1999 roku. Rozpoczęło ją, 3 czerwca 1999 roku, wmurowanie kamienia węgielnego, poświęconego przez papieża Jana Pawła II. Budowa, pod kierunkiem architekt p. Małgorzaty Szmidt oraz konstruktora p. Bogdana Nowaka z Bydgoszczy, przebiegała w rekordowym tempie i zamknięta została stanem surowym już w rok później.

Obecnie kościół jest już całkowicie wykończony, a do tego wyposażony w liczne piękne witraże, solidne dębowe ławki dla wiernych, marmurową posadzkę, lampiony i lichtarze i wiele innych elementów architektoniznego wystroju, nadającego obiektowi swoisty urok i charakter. W świątyni od wielu już lat dprawiane są regularnie Msze Święte oraz odbywają się liczne uroczystości kościelne i garnizonowe. Kościół w Zegrzu jest obecnie jednym z najciekawszych obiektów garnizonu, wyposażonym w wysoką dzwonnicę z trzema odlanymi ze spiżu dzwonami, które codziennie zwołują wiernych na modlitwy.

Odwiedzając Zegrze i zwiedzając liczne pozostałości dawnej twierdzy, warto i ten obiekt obejrzeć. Tym bardziej, że wewnątrz kościoła wmurowana jest stara kolumna, wydobyta z ruin poprzedniej świątyni.

Andrzej Karski, Zegrze

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
wawa-1_800.jpgwawa-2_800.jpgwawa-3_800.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
pociagiem_nad_morze_kacik.jpg

... nie tylko od święta

569919bf7f9df39147c695e68d915148.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2019 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.