Poniedziałek, 18.12.2017 r. Imieniny: Gracjana i Bogusława
Szlachetny człowiek wymaga od siebie, prostak od innych

Nikos Kazandzakis
Polska zawsze blisko

Wró?Strona g?ówna Drukuj

Zegrzyński Kościół Garnizonowy

Andrzej Karski 2008-05-09
KAMIEŃ POŚWIĘCIŁ PAPIEŻ

p1014289_70.jpg
5 października 1996 roku, w Watykanie, Ojciec Święty, papież Jan Paweł II poświęcił kamienie węgielne pod 5 kościołów garnizonowych, które miały zostać odbudowane na terenie garnizonów w całej Polsce. Jednym z nich był kamień pod kościół garnizonowy w Zegrzu nad Zalewem Zegrzyńskim. Zaraz po przewiezieniu kamieni do kraju, w Zegrzu rozpoczęły się pierwsze prace organizacyjne inicjujące odbudowę świątyni, która ma długą i niezwykle barwną historię.


Historię tę warto przypomnieć, choćby dlatego, iż sięga ona aż XIV wieku. Wtedy to w 1349 roku, w tzw. „falsyfikacie mogileńskim” pojawia się po raz pierwszy wzmianka o wsi Zgiersz. Po raz drugi w zapiskach z 1367 roku wzmiankowany jest pleban kościoła parafialnego Bronisław, który pobierał dziesięciny z okolicznych wsi: Mokotowa, Młocin, Wawrzyszewa i Woli. W Zegrzu stała wtedy drewniana kaplica, prawdopodobnie zbudowana już w XIII wieku, która opierając się zawieruchom wojennym, jeszcze przez dwa wieki służyła mieszkańcom. Dopiero około 1578 roku została rozebrana a na jej miejsce, dzięki staraniom proboszcza Zegrza księdza Mikołaja Kiełpińskiego, w 1580 roku, postawiono częściowo murowany kościół, poświęcony przez biskupa Baranowskiego. Budowla ta stała w Zegrzu jednak bardzo krótko i być może z powodu wady konstrukcyjnej, została częściowo rozebrana.

Dopiero w dwa lata później, na tym samym miejscu, wzniesiony został całkowicie murowany kościół pod wezwaniem św. Antoniego Padewskiego i św. Barbary. Fundatorami tego obiektu byli tym razem właściciele Zegrza i dóbr okolicznych, kasztelan zakroczymski Antoni Krasiński oraz jego żona, Barbara z Zielińskich. Nowy kościół był budowlą stosunkowo dużą oraz solidną i służył mieszkańcom miejscowej parafii aż do roku 1895 roku, kiedy to w Zegrzu zakwaterowany został garnizon rosyjski budujący tu niewielką twierdzę osłaniającą przeprawę przez Narew. Rosjanie kościół odkupili za dużą jak na owe czasy sumę 54 tysiące rubli i sporym nakładem środków prze kilka lat przebudowali na cerkiew prawosławną. Służyła ona żołnierzom rosyjskiego garnizonu, kadrze i ich rodzinom aż do I wojny światowej. Dodać jeszcze można, iż w pobliżu kościoła, nad brzegami Narwi, istniał też niewielki cmentarz katolicki i prawosławny. Jeszcze w okresie 20-lecia wojennego chowano tam zmarłych. Po II wojnie światowej popadł on w całkowite zapomnienie i uległ zupełnemu zniszczeniu. Pod koniec lat osiemdziesiątych został splantowany podczas budowy osiedla wojskowego, zaś znalezione tam podczas robót szczątki, pochowano na cmentarzu w Serocku. Jedynymi śladami jakie pozostały po dawnym cmentarzu są: kaplica cmentarna, wykorzystywana obecnie jako spawalnia przez miejscowy WAK, oraz kamień nagrobny z metalową tabliczką , z XIX wieku, zarządcy dóbr Potockich, znajdujący się na terenie koszar CSŁiI.

p1014287.jpg
Za uzyskaną ze sprzedaży kwotę oraz pieniądze z datków i środków przekazanych przez rodzinę Kiełpińskich, w pobliskiej wsi Wola Kiełpińskia, pod kierunkiem ówczesnego proboszcza ks. Kowalskiego, wybudowano kościół parafialny, który w dobrym stanie stoi do dziś. W czasie działań I wojny światowej, cerkiew w Zegrzu uległa poważnym uszkodzeniom i nie wykorzystywano jej jako obiektu sakralnego aż do 1926 roku.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w Zegrzu rozmieszczono polski garnizon legionowy – Obóz Wyszkolenia Łączności, w 1919 roku obiekt cerkiewny przekazano Wojsku Polskiemu i zgodnie z decyzją Ministerstwa Spraw Wojskowych, po kilku latach rozpoczęto jego przebudowę. Przebudową kierował kapelan miejscowego garnizonu ks. Żółtowski. Z ciągłego braku środków prace przy odbudowie i przebudowie posuwały się bardzo powoli i trwały od 1924 do 1932 roku. Najpierw usunięto gruz, następnie przystąpiono do robót remontowych i budowlanych. Pierwszy etap przebudowy trwał trzy lata. Polegał on na przywróceniu obiektowi charakteru świątyni katolickiej. Wykorzystując żelazny szkielet potężnej kopuły cerkiewnej, obudowano cybulantę lekkimi krążynami drewnianymi i przekształcono w wieżę renesansową. Wewnątrz, usunięto przesadną cerkiewną ornamentykę i umieszczono elementy charakterystyczne dla wystroju kościoła katolickiego. Dalszą przebudowę kontynuowano z niewielkimi przerwami powodowanymi brakiem środków, aż do roku 1932, w oparciu o projekt znanego architekta Aleksandra Norwetha. Po zakończeniu przebudowy kościół został ponownie poświęcony i odbywały się tu wszystkie garnizonowe uroczystości kościelne, a także przysięgi i promocje Przebudowany kościół służył mieszkańcom oraz żołnierzom miejscowego garnizonu aż do wybuchu II wojny światowej.

Gdy do Zegrza wkroczyły wojska hitlerowskie, zorganizowano tu szkołę łączności Wehrmachtu a kościół zamieniono w świątynię ewangelicką. W 1944 roku, w wyniku działań wojennych, kościół uległ ponownym, ogromnym zniszczeniom. Zachowała się jedynie nawa główna z jedną z naw bocznych. Nie było wieży ani dachu.

Pomimo licznych starań mieszkańców garnizonu oraz władz kościelnych, komunistyczne władze nie wyraziły zgody na odbudowę kościoła. Obrazu zniszczenia dopełniło wysadzenie, z rozkazu ówczesnego dowództwa garnizonu, pozostałych ruin w 1987 roku i to pomimo tego, iż obiekt ten figurował w rejestrze zabytków. Podłożonym pod resztki świątyni ładunkom trotylu oparła się jedynie poszarpana, wysoka, betonowa kolumna, która przez kilka kolejnych lata, w niemym krzyku, głosiła tragedię i konieczność odbudowy tego charakterystycznego dla Zegrza obiektu architektonicznego.

p1014289.jpg
Ciągłe starania społeczności zegrzyńskiej sprawiły, że w lipcu 1993 roku, ksiądz biskup Marcinkowski, poświęcił żelazny krzyż, ustawiony przy ruinach kościoła w intencji jego odbudowy. W dniach 15-16 września 1996 roku, odbyła się w Zegrzu uroczystość Nawiedzenia Figury Matki Bożej a Fatimy, w której uczestniczył Biskup Polowy Sławoj Leszek Głódź. W homilii wygłoszonej o północy na gruzach kościoła stwierdził: „...jeżeli Bóg zapragnie świątyni, to ludzkie serca tak rozgrzeje i rozpali, że nic ich nie powstrzyma od tego, aby Bogu wystawić i sobie dom modlitwy, który będzie odbudowany pod wezwaniem Matki Bożej Fatimskiej...” I tak też się stało... Już w rok później, 15 sierpnia 1997 roku, ks. kapelan Zenon Surma, odprawił Mszę Świętą z okazji święta Wojska Polskiego, po której zawiązał się społeczny 12-osobowy Komitet Odbudowy Kościoła w Zegrzu, pod przewodnictwem p. Józefa Miłosza. Po zgromadzeniu niewielkich środków, odbudowa, a właściwie budowa kościoła od fundamentów, ruszyła już w dwa lata później, czyli w 1999 roku. Rozpoczęło ją, 3 czerwca 1999 roku, wmurowanie kamienia węgielnego, poświęconego przez papieża Jana Pawła II. Budowa, pod kierunkiem architekt p. Małgorzaty Szmidt oraz konstruktora p. Bogdana Nowaka z Bydgoszczy, przebiegała w rekordowym tempie i zamknięta została stanem surowym już w rok później.

Obecnie kościół jest już całkowicie wykończony, a do tego wyposażony w liczne piękne witraże, solidne dębowe ławki dla wiernych, marmurową posadzkę, lampiony i lichtarze i wiele innych elementów architektoniznego wystroju, nadającego obiektowi swoisty urok i charakter. W świątyni od wielu już lat dprawiane są regularnie Msze Święte oraz odbywają się liczne uroczystości kościelne i garnizonowe. Kościół w Zegrzu jest obecnie jednym z najciekawszych obiektów garnizonu, wyposażonym w wysoką dzwonnicę z trzema odlanymi ze spiżu dzwonami, które codziennie zwołują wiernych na modlitwy.

Odwiedzając Zegrze i zwiedzając liczne pozostałości dawnej twierdzy, warto i ten obiekt obejrzeć. Tym bardziej, że wewnątrz kościoła wmurowana jest stara kolumna, wydobyta z ruin poprzedniej świątyni.

Andrzej Karski, Zegrze

Wróć
Góra Facebook
Drukuj

TWOIM ZDANIEM

Taka Warszawa w obiektywie J. Urbaniaka

a_to_polska_wlasnie.png
taka-warszawa-4.jpg

Album Jacka Frankowskiego

album_frankowskiego.png
autozkapeluszem_330.jpg

Giżycki Fotoplastykon

fotoplastykon3_330.png
  0225809057_330.jpg

Rogale marcińskie

rogale_marcinskie_szpar  
Rogal świętomarciński - rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w

www.Giżycko-Lötzen.pl

gizycko_lotzen330.jpg

Pokochaj Lubuskie

lubuskie_330_m.jpg

Flagi i

baner_manufakturaflag.pl_330.png

A TO POLSKA WŁAŚNIE...(2)

obiektywem_lapinski_win2.jpga1046208.jpg

Efekt Φ

laterna_nowa.jpg
03kamera_100.jpgNowa wystawa w Muzeum Historii Fotografii  4 grudnia 2013 – 30 marca...

RADIO MAGIAN

czytajac1.jpg
radio_magian_330.jpg
Redakcja - Kontakt - Napisali o nas - Nasze bannery
Copyright © 2002-2017 Wydawnictwo Internetowe Album PolskiWydawnictwo Internetowe ONPowered by Powered by DV
Wszystkie prawa zastrzeżone.